İdman amenoreyası — intensiv məşqlərlə əlaqədar ovarial-aybaşı siklinin pozulmasıdır. Cinsi inkişafın ləngiməsi, menarxenin olmaması, 6 ay və ya daha uzun müddətdə aybaşı axıntılarının kəsilməsi, anovulyator qanaxmalar (opsomenoreya, oliqomenoreya, poliproymenoreya), maskulinizasiya ilə təzahür edir. Diaqnoz streoid honmonların analizi, follikulometriya, densitometriyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Siklin bərpası üçün həyat tərzinin korreksiyası (məşqlərin azaldılması, daha kalorili qidalanma) məsləhət görülür, göstərişlərə əsasən kalsium preparatları, estrogen-gestagen vasitələr, ovulyasiyanın stimulyatorları təyin edilir.

İdman amenoreyası barədə ümumi məlumat
1993-cü ildə amenoreya, qeyri-rasional qidalanma, sümüklərin sərtliyinin azalmasını özündə birləşdirən «idman triadası» anlayışı irəli sürülmüşdür, bu əlamətlər intensiv məşqlər və qəbul edilən qidanın anlaqlı şəkildə azaldılması ilə bağlı olur. Son 50 il ərzində idman amenoreyası hallarının sayı xeyli artmışdır. Pozğunluq çox zaman yüngül atletika, nümunəvi idman növləri (bədii, idman gimnastikası, sinxron üzgüçülük) ilə məşğul olan peşəkar idmançılarda və balet rəqqasələrində aşkarlanır.

İdman amenoreyasının yaranma səbəbləri
İdman amenoreyasının səbəbləri
İdmançılarda aybaşı funksiyasının pozulması intensiv məşqlərin təsirindən orqanizmdə gedən dəyişikliklərlə əlaqədardır. Həmçinin həyat tərzinin və qida vərdişlərinin dəyişməsi, hormonal preparatların qəbulu pozğunluğun yaranmasına təkan verir. İdman təbabəti, mamalıq və ginekologiya sahəsinin mütəxəssisləri tərəfindən amenoreyanın əsas səbəbləri qeydə alınmışdir:


Fiziki və psixoloji stress. Gərgin məşqlər, yarışlar hipotalamo-hipofizar-böyrəküstü vəz sisteminin aktivləşməsinə səbəb olur, bu da qonadotropinlərin sekresiyasının azalmasına, yumurtalıqların endokrin funksiyasının pozulmasına gətirib çıxarır.
Piy toxumasının az olması. Ekstraqonad aromatizasiya və steroidlərin adipositlərdə toplanması qadın orqanizmində estrogenlərin