(hematokolpos) toplanır.


Aybaşı funksiyanı tənzim edən qonadotrop hormonların səviyyəsindən asılı olaraq amenoreya aşağıdakı formalara bölünür:

Hipoqonadotrop – hipofiz və hipotalamusun üzvi zədələnmələri nəticəsində yaranır;
Hiperqonadotrop – yumurtalıqların funksiyasının genetik, ferment, autoimmun və ya digər mənşəli pozulmaları ilə əlaqədardır;
Normoqonadotrop –uşaqlığın patologiyası, yumurtalıqların polikistozu, psixogen faktorlar, qidalanmanın pozulması, hiperprolaktinemiya, ağır fiziki yüklənmələr nəticəsində yaranır.
İkincili amenoreyanın yaranma səbəbləri
İkincili amenoreyanın səbəbləri
İkincili patoloji amenoreyanın inkişafı anatomik, genetik, biokimyəvi, hormonal, sinir-psixi amillərlə əlaqədardır. Etiologiya və zədələnmə dərəcəsinə görə hipotalamik, hipotalamo-hipofizar, böyrəküstü, yumurtalıq və psixogen mənşəli ikincili amenoreya rast gəlinir.

İkincili hipotalamik amenoreya hipotalamik sindromlu (hipotalamus-hipofiz-böyrəküstü vəzi-yumurtalıq sisteminde funksional pozulma) qadınlarda müşahidə edilir. Bu patologiya tez-tez təkrarlanan virus xəstəlikləri və ya xroniki infeksiyalar, həddindən artıq fiziki və əqli yüklənmə, cərrahi müdaxilələrdən sonra inkişaf edir. Əsasən qızlarda menarxedən 1-3 il sonra başlayır. Hipotalamik sindromun patogenezi simpatoadrenal sistemin hiperaktivasiyası və hipotalamik strukturların stimuşyasiyası ilə əlaqədardır. Bu fonda LH, FSH, prolaktin, AKTH, TTH, kortizol, aldosteron sekresiyasının artması, STH, estradiol və proqesteronun səviyyəsinin azalması baş verir. Sonradan simpatoadrenal sistemin zəifləməsi nəticəsində hipotalamo-hipofizar-böyrəküstü sistemin aktivliyi azalır, bu da ikincili amenoreya ilə müşayiət olunur.

Hipotalamısun funksiyalarının pozulması sinir anoreksiyası və ya azkalorili dieta zamanı bədən çəkisinin itirilməsi nəticəsində yaranır. Müəyyən edilmişdir ki, bədən çəkisinin normadan 10-15% azalması ikincili amenoreya əlamətlərinin yaranmasına, 46kq-dan aşağı düşməsi zamanı isə