stress mənşəli amenoreya patologiyanın bütün formalarının 10%-ni təşkil edir. Kəskin və ya xroniki emosional-psixi travmalar nəticəsində yaranır. Stress mənşəli amenoreyaya əsasən sosial qəzalar və hərbi konfliktlər zamanı rast gəlindiyindən ‘hərbi dövrün amenoreyası kimi” də adlandırılır. Stress amillərin təsirindən qonadotrop-rilizinq faktorların sekresiyasını blokada edən AKTH-un, neyrotransmitterlerin ifrazı artır, qonadotrop hormonların (FSH veə LH) sekresiyası pozulur və yumurtalıqların cinsi hormon sintezi zəifləyir.

İkincili amenoreyanın formaları
İkincili amenoreyanın formaları
Yaranma səbəblərindən asılı olmayaraq, ikincili amenoreyanın bütün formaları üçün ümumi əlamət əvvəllər müşahidə olunan aybaşı qanaxmalarının kəsilməsi və sonsuzluq hesab olunur. 6 ay aybaşı hallarının olmaması əsas kriteriya sayılır. Digər əlamətlər dəyişkən olub, ikincili amenoreyanın növündən asılıdır.

Psixogen amenoreya əlavə olaraq astenonevrotik, depressiv və ipoxondrik sindromlarla müşayiət olunur. Xəstələr yorğunluq, həyəcan, yuxu pozulması, depresiyaya meyllik, libidonun enməsini qeyd edirlər. Taxikardiya, qəbizlik və dərinin qurumasına rast gəlmək olar. Aybaşı qəflətən kəsilir, oliqomenoreya periodu müşahidə olunmur.

Bədən çəkisinin itməsi fonunda yaranan amenoreyada tibbi müayinə zamanı süd vəziləri və xarici cinsiyyət orqanının hipoplaziyası aşkar olunur. Yanaşı olaraq arterial hipotoniya, bradikardiya, hipotermiya, hipoqlikemiya və qəbizlik yaranır. İştah azalır, kaxeksiya yaranır, bu da anoreksiyanın başlanğıcına dəlalət edir.

Hipotalamik sindromda yaranan ikincili amenoreya erkən cinsi inkişaf, piylənmə, hirsutizm, dəridə akne və striyaların yaranması və vegetativ-damar distoniyası ilə müştərək inkişaf edir.

Hiperprolaktinemiya ilə assosiasiya olunan amenoreya üçün spontan qalaktoreya xarakterikdir. Sefalgiya, başgicəllənmə, arterial hipertenziya kimi şikayətlər qeyd edilir. Psixoemosional pozuntular: əhvalın dəyişikliyi, gərginlik və depressiya