r pozğunluqları dərinləşdirir, dehidratasiya və hidroion dəyişiklikləri gücləndirir. Ümumi intoksikasiya, hüceyrədaxili və hüceyrəxarici mayenin azlığı ilə əlaqədar asidoz, hipokaliemiya, hipovolemiya artır, bu da qanın qatılaşması, oliqouriya, ürək-damar və tənəffüs çatışmazlığı ilə müşayiət edilir. Mamalıq peritonitinin terminal fazasında əsas həyati funksiyalar dekompensasiya olunur.

Mamalıq peritonitinin təsnifatı
Periton iltihabının təsnifatı zamanı infeksiyalaşma mexanizmi, patoloji prosesin yayılma dərəcəsi, ekssudatın xarakteri və kliniki gediş nəzərə alınır. Törədicilərin yayılma yollarına əsasən peritonit 2 cür olur:

Birincili peritonit – mikroorqanizmlər qarın boşluğuna Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı zamanı uşaqlıqdan (erkən peritonit) və ya əməliyyat sonrası bağırsaqdan keçir.
İkincili peritonit – doğuşdan sonra yaranan endometrit fonunda uşaqlığın tikişlərinin aralanması nəticəsində yaranır.
Mama-ginekoloqların məlumatlarına əsasən birincili infeksiyalaşma 45% hallarda baş verir, xəstəliyin əlamətləri əməliyyatın 1-2, bağırsaq parezinin 3-4-cü sutkasında müşahidə olunur. İkincili peritonit isə əməliyyatın 4-9-cu günündə xəstələrin 55%-də inkişaf edir. Peritonun zədələnmə dərəcəsindən asılı olaraq, iltihab ümumi, yayılmış (diffuz), yerli məhdud (abses) və ya qeyri-məhdud (pelvioperitonit) şəklində gedə bilər. Ekssudatın xarakterinə görə iltihabi proses seroz, fibrinoz və irinli olur. Klinik əlamətlərin inkişaf səviyyəsinə əsasən xəstəliyin reaktiv, toksik və terminal mərhələləri ayırd edilir.

Mamalıq peritonitinin əlamətləri
Mamalıq peritonitinin əlamətləri
Təxminən 40% zahılarda doğuşdan sonrakı peritonit silinmiş simptomatikaya malik olur. Xəstəliyin klassik gedişində qadın doğuşdan sonra 1-9-cü sutkada qarında köpun olmasından şikayətlənir. 1 sutka davam edən ilkin (reaktiv) fazada nəcis izlənilmir, qazların çıxarılması çətinləşir və ya ümumiyyətlə mümkün olmur. Qarnın aşağı hissəsində lokal ağrı yaranır. Tədricən ağrı yayılmış xarakter