uşaqlıq üzərində aparılan əməliyyatlar, endometriumun qaşınması, abort və miniabortlardan sonra baş verir. Az hallarda ürək-damar xəstəlikləri və qanyaranma sisteminin patologiyaları da oliqomenoreyaya gətirib çıxarır. Fizioloji oliqomenoreya aybaşı funksiyasının tədricən azalması ilə səciyyələnən premenopauza dövründə müşahidə edilir.

Oliqomenoreyanın əlamətləri
Oliqomenoreyanın əlamətləri
Oliqomenoreya zamanı aybaşı qanaxmasının azalması çox hallarda yağ mübadiləsinin pozğunluqları-artıq çəki və akne xəstəliyinin inkişafı ilə müşayiət olunur, qadınların 25%-də hirsutizm – kişi tipi üzrə tüklənmənin yaranması izlənilir. İzafi tüklənmə üz, ətraflar, qarın və sinə nahiyəsində qeyd olunur. Oliqomenoreyadan əziyyət çəkən qadınların bədən quruluşu çox zaman kişiyəbənzər formada (inkişaf etmiş əzələ kütləsi və skeletin bəzi xüsusiyyətləri) olur.

Eləcə də oliqomenoreya zamanı cinsi həvəsin azalması müşahidə edilir. Bundan əlavə, qadınlar hamiləliyin baş tutması ilə bağlı problemlər yaşayır və əksər hallarda məhz bu səbəb onları həkimə müraciət etməyə məcbur edir. Oliqomenoreyalı qadınların yalnız 20%-də ovulyasiya sərbəst şəkildə başlayır. Oliqomenoreya ilə sonradan yaranan endometriumun hiperplaziyası və uşaqlığın karsinoması arasında əlaqənin olması qeyd edilir.

Oliqomenoreyanın diaqnostika və müalicəsi
Oliqomenoreya zamanı diaqnostik tədbirlər və aparılan müalicə onu yaradan səbəblərin aşkarlanması və aradan qaldırılmasına yönəldilir. Oliqomenoreyanın diaqnozu anamnez, şikayətlər, ümumi və ginekoloji müayinələrin nəticələri, xəstənin psixoemosional vəziyyətinin qiymətləndirilməsi, eləcə də əlavə obyektiv üsullara əsasən qoyulur. Oliqomenoreyanın əsas diaqnostik üsulları aşağıdakılardır:

Lüteinləşdirici hormonun (LH) miqdarının 10 BV/l-ə qədər və daha artıq olması, ultrasəs müayinədə aşkarlanan qalınlaşmış stromalı, ölçüləri böyüyən yumurtalıqlar, onların periferik hissəsində «boyunbağı» şəklində yerləşən ovulyasiyaya uğramayan follikullar