yumurtalığın rezeksiyası, ooforektomiya, adneksektomiya ilə bağlı ola bilər.


Bəzən opsomenoreya endokrin dəyişikliklər (əksər hallarda – yumurtalıqların polikistozu, hipotireoz, Şihan sindromu), autoimmun, parazitar xəstəliklər, baş beynin şişləri, ləng gedişli infeksion proseslər, o cümlədən sidik-cinsiyyət sisteminin iltihablaşması fonunda inkişaf edir. Patoloji opsomenoreyadan əlavə cinsi yetişkənlik dövründə aybaşı funksiyasının formalaşması, premenopauzada isə yumurtalıqların fəaliyyətinin tədricən sönməsi ilə əlaqədar aybaşının fizioloji seyrəkləşməsinə də rast gəlinir.

Opsomenoreyanın əlamətləri
Opsomenoreyanın əlamətləri
Opsomenoreya klinik olaraq nadir aybaşı şəklində təzahür edir. Aybaşıarası interval 35 gündən 3 aya qədər davam edir. Adətən aybaşı qanaxmaları zəif intensivlikli (yaxılan və ya damcı şəklində), davametmə müddəti isə qısadır. Aybaşı tsiklin fazalarının pozulması natamam aybaşıya və ya anovulyasiyaya səbəb olur, bununla əlaqədar opsomenoreyalı pasiyentlərin əksəriyyəti sonsuzluqdan əziyyət çəkir. Bəzən opsomenoreya ikincili amenoreya ilə əvəz olunur. Nadir aybaşı ilə yanaşı əsas xəstəliyin əlamətləri müşahidə edilir.

Opsomenoreya 2 tip gedişə malikdir: uzun müddətli ikifazalı və ya monofazalı aybaşı sikli. İkifazalı tsikl zamanı aybaşının ləngiməsi follikulun yetişmə prosesinin uzanması ilə bağlıdır. Tsiklin birinci fazasında follikul ya ümumiyyətlə inkişaf etmir, ya da inkişaf mərhələlərinin birində atreziyaya uğrayır. Belə hallarda estrogenlərin sekresiyası aşağı, bazal hərarət birfazalı olur, kolpositologiyada epitel qatın zəif proliferasiyası qeyd edilir. Bir müddətdən sonra inkişafdan qalmış follikul yetişir, lakin ovulyasiya aybaşı tsiklinin 20-30-cu gününə təsadüf edir. Sarı cisim fazasının müddəti qısalır və ya heç dəyişmir. Cinsi formonların səviyyəsi normal aybaşı tsiklində olduğu kimidir, ikinci fazada bazal hərarət 37°С-dən yüksək olur, vaginal yaxmanın sitologiyası endometriumun sekretor dəyişikliklərini əks