dartılması hesabına baş verir. Paraovarial kistaların orta ölçüləri 8-10 sm-dir; nadir hallarda yenidoğulmuşun başı böyüklüyündə kistalar qeyd olunur. Paraovarial kistalar heç vaxt maliqnizasiya etmir.

Yumurtalıq və uşaqlıq artımlarının iltihabları (ooforit, adneksit), endokrin xəstəliklər (o çümlədən, hipotireoz), erkən cinsi inkişaf, hamiləliyin dəfələrlə cərrahi yolla pozulması, CYKİ, nəzarətsiz hormonal kontrasepsiya, insolyasiya (solyaridə və ya günəş altında qaralma), lokal hipertermiya (qaynar ümumi vannalar) paraovarial kistanın böyüməsinə səbəb olur. Bu patologiyanın artım tendensiyası hamiləlik dövründə müşahidə edilir.

Paraovarial kistanın əlamətləri
Paraovarial kistanın əlamətləri
Kiçik ölçülü paraovarial kistalar (0,5-2,5 sm diametrli) klinik simptomatikaya malik olmur. Əlamətlər adətən kistanın ölçüləri 5 sm-dən artıq təzahür edir. Kistanın böyüməsi zamanı yan tərəfdə və oma nahiyəsində aybaşı və ya ovulyasiya ilə əlaqədar olmayan, aktivlik və yüklənmə hallarında güclənən və spontan şəkildə aradan qalxan, periodik sızıltılı və ya dartıcı ağrılar izlənilir.

Sidik kisəsi və ya düz bağırsağın sıxılması dizurik pozğunluqlara, qəbizlik və ya ishala gətirib çıxarır; dispareuniya və qarnın böyüməsi müşahidə oluna bilər. Bəzən paraovarial kistalar fonunda aybaşı siklinin pozğunluqları və sonsuzluq inkişaf edir. Kistanın ağırlaşmış formalarında (ayaqcığın burulması, kapsulun cırılması) kəskin qarın simptomatikası yaranır.

Paraovarial kistanın diaqnostikası
Paraovarial kista əsasən planlı USM və ya ginekoloqun konsultasiyası zamanı, bəzi hallarda isə sonsuzluq səbəbindən aparılan diaqnostik laparoskopiya prosesində aşkar edilir. Bimanual ginekoloji müayinədə uşaqlığın yan tərəfində və ya ondan yuxarıda hamar sərhədlərə malik, elastik konsistensiyalı, məhdud hərəkətli, birtərəfli, ağrısız şişəbənzər törəmə palpasiya olunur.

Transvaginal USM zamanı həmcins anexogen, az hallarda kiçikdispers qarışıqlı möhtəviyyata malik girdə və ya oval