Progesteron çatışmazlığı – aybaşı siklinin ikinci fazasında sarı cisim tərəfindən progesteron hormununun kifayət qədər ifraz edilməməsi ilə xarakterizə olunan endokrin pozğunluqdur. Pozğunluq qeyri-müntzəzəm və ağrılı aybaşılar, implantasiyanın pozulması ilə əlaqədar sonsuzluq və ya hamiləliyin patoloji gedişi ilə təzahür edir. Diaqnostik məqsədlə qan zərdabında əsas cinsi hormonalın səviyyəsi təyin olunur, uşaqlıq və onun artımlarının USM, endometriumun biopsiyası və histologiyası həyata keçirilir. Müalicə progesteron preparatları ilə əvəzedici terapiyadan ibarətdir, medikamentlərin qəbul qaydası individual qaydada tərtib olunur.

Progesteron çatışmazlığı barədə ümumi məlumat
Progesteron çatışmazlığı həm də sarı cismin və ya lütein fazanın çatışmazlığı adlanır. Bu da onunla əlaqədardır ki, aybaşı siklinin ikinci (lütein) fazasında sarı cisim progesteron sintez edir – onun funksiyası zəiflədikdə endokrin pozğunluq yaranır. Progesteron çatışmazlığı çox zaman hormonal disbalansın digər formaları ilə səhv salındığından onun yayılması barədə dəqiq məlumat yoxdur. Diaqnoz ovulyator aybaşı sikli fonunda hormonun aşağı səviyyəsi zamanı qoyulur. Bu vəziyyət özü də endokrin pozğunluqlara səbəb ola, həmçinin anovulyator siklə gətirib çıxara bilər, belə hallar əsas patologiyanın diaqnostikasını daha da ağırlaşdırır. Pozğunluq əsasən 18-25 yaşlı qadınlarda inkişaf edir.

Progesteron çatışmazlığının səbəbləri
Endokrin sindromun etologiyası tam müəyyən edilməmişdir, onun yaranmasında müxtəlif təbiətli pozğunluqların iştirakı ehtimal olunur:


Genetik amillər, məsələn, X-xromosomlarının aberrasiyası və yumurtalıq, hipofiz, ferment sistemlərinin fəaliyyətini pozan bəzi mutasiyalar. Bu dəyişikliklər endokrin pozğunluğun anadan qızlarına irsi ötürülməsinə səbəb ola bilər.
Yumurtalıqların zədələnməsi. Patologiya yumurtalıqların polikistozu, travmaları və ya şişləri ilə əlaqədar inkişaf edə bilər.
Hipofizin fəaliyyətinin pozulması. Vəzinin travma və şişləri çoxsaylı