a bilər. Aybaşı başlandıqdan sonra növbəti uğursuz mayalanma cəhdi ilə əlaqədar katexolaminlərin səviyyəsinin yüksəlməsi mümkündür.
Üzvi patologiyanı istisna etmək üçün əlavə müayinə üsullarından – ultrasəs histerosalpinqoqrafiya, yumurtalıqların follikul ehtiyatının qiymətləndirilməsi, uşaqlıq borularının keçiriciliyinin yoxlanılması (exohidrotubasiya), histeroskopiya, diaqnostik laparoskopiya, uşaqlıq boynunun seliyinin postkoital testi, kəllə və baş beymim instrumental müayinələrindən istifadə edilir. İdiopatik sonsuzluğun diaqnostikasında psixoloqun konsultasiyası mühüm rol oynayır. O, xəstənin qorxuları və gizli motivlərini aşkar edir, onun emosional reaksiyalarının səviyyəsini qiymətləndirir. Ehtiyac olduqda mama-ginekoloq və reproduktoloqdan əlavə qadın endokrinoloq, nevropatoloq, infeksionist, ftiziatr, onkoloq tərəfindən müayinə olunur. Həmçinin pasiyentin həyat yoldaşı androloqun təyinatı ilə laborator-instrumental müayinələrdən keçir.


Psixogen sonsuzluğun müalicəsi
Həkim taktikası stressə qarşı reaksiyaların səviyyəsinin azaldılmasına, normal emosional fonun bərpasına, psixoloji problemlərin korreksiyasına yönəldilir. Əksər hallarda infertilliyin funksional formaları yüksək terapevtik rezistentliklə seçilir, uzunmüddətli kompleks müalicə tələb edir. Psixogen infertilliyin əlamətlərinin müşahidə olunduğu qadınlara aşağıdakılar məsləhət görülür:

Reproduktiv hiperdominantın dağıdılması. Çox zaman mayalanma qadının hamilə qala bilməməsi barədə fikirlərindən yayınması zamanı baş verir. Bir sıra hallarda diqqətin yeni istiqamətə -EKM aparılması, surroqat analıq xidmətindən istifadə, övladlığa götürməyə yönəldilməsi neyrohumoral tənzimin bərpasına və hamiləliyin baş tutmasına səbəb olur. Pozitiv emosiyalar (səyahət, ailəvi istirahət) müsbət nəticələr verə bilər.
Stress səviyyəsinin azaldılması. Daimi yüklənmələr fonunda yaranan idiopatik sonsuzluq zamanı iş və məişət vəzifələrinin həcminin azaldılması, əmək və istirahət rejiminin düzgün təyini,