n reaksiyalar və ana orqanizminin döl yumurtasına adaptasiya mexanizmlərinin pozulması, cifti qanla təhciz edən arteriyaların çatışmazlığı nəticəsində plasentanın hipoksiyası, hamilənin qanına bioloji aktiv maddələrin ifrazı, vazospazm baş verir. Bununla əlaqədar həyati vacib orqanların fəaliyyəti pozulur.

Riskli hamiləliyin əlamətləri
Yüksək riskli hamiləlik bəzən simptomsuz gedir. Buna xüsusən dölün izoləolunmuş zədələnmələrinə rast gəlinir. Xarici təzahürlər arasında azacıq qanlı ifrazat, toksikoz, hestoz əlamətləri, somatik patologiyanın simptomatikasının artması izlənilə bilər. Ürək-damar xəstəliklərində təngnəfəslik, dərinin avazıması, sianoz, böyrək patologiyalarında beldə ağrı, sidik ifrazının pozulması, ödem müşahidə olunur. Əksər qadınlarda halsızlıq, tez yorulma, yuxululuq qeydə alınır.

Erkən toksikozlar hamiləliyin 1-ci trimestrində meydana çıxır. Onlar üçün ağız suyunun artması, çoxsaylı qusma xarakterikdir. Toksikozun nadir formaları – sarılıq, əl, ayaq və üz əzələlərinin qıcolması (tetaniya) istənilən dövrdə yarana bilər. Hestoz adətən 2-ci trimestrdən başlayır, şişkinlik, arterial hipertenziya (başgicəllənmə, baş ağrısı, göz önündə qara nöqtələrin uçusması), qıcolma tutmaları, huşun itməsi (eklampsiya) ilə müşayiət olunur.

Riskli hamiləliyin fəsadları
Hamiləlik patologiyalarının əksəriyyəti uşaqda öz əksini tapır. Uşaqlarda əlillik 50% hallarda yüksək riskli hamiləlik ilə bağlı olur. Buna dölün inkişafdan qalması, bətndaxili infeksiya, hipoksiya, doğuş travması səbəb olur. Vaxtından əvvəl doğuş – riskli hamiləliyin fəsadı olub, çox vaxt əlilliklə nəticələnir. Erkən doğuş neonatal (70%), uşaq ölümünün ( 65%) ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir.

Ana orqanizmində ağırlaşmalar əsasən hestozlar, ekstragenital patologiyanın dərinləşməsi, dölün qeyri-düzgün vəziyyəti və uşaqlıq üzərində aparılan əməliyatlarla əlaqəlidir. Onlar arasında ən təhlükəliləri HELLP və DDL sindromalar, güclü uşaqlıq qanaxması, poliorqan çatışmazlığıdır. Bu