Şihan sindromu — ağırlaşmış doğuş və ya abort nəticəsində hipofiz hüceyrələrinin ölümü ilə əlaqədar yaranan neyroendokrin pozğunluqdur. Laktasiyanın tamamilə kəsilməsi, oliqomenoreya, amenoreya, bədənin ödemi, saç və dırnaqların qırılması, azalması, başgicəllənmə, bayılma, zəiflik, tez yorulma, dərinin hiperpiqmentasiyası ilə təzahür edir. Diaqnostika məqsədilə hipofiz, qalxanabənzər vəzi, yumurtalıqlar, böyrəküstü vəzilərin hormonların müayinəsi, kəllənin hədəfli rentgenoqrafiyası, KT, MRT aparılır. Şihan sindromunun müalicə sxeminə əvəzedici hormonoterapiya, simptomatik anemiya əleyhinə və anabolik vasitələrin təyini daxildir.

Şihan sindromu barədə ümumi məlumat
Şihan sindromu rastgəlmə tezliyinə görə qadınlarda hipopituitarizmin yaranma səbəbləri arasında ikinci yeri tutur. Xəstəlik ilk dəfə XIX əsrin axırlarında təsvir olunmuş və 1937-ci ildə adenohipofizin nekrozu ilə doğuş prosesində ağır dərəcəli qanitirmə arasındakı əlaqəni müəyyən edən ingilis alimi Harold Liminq Şihanın şərəfinə adlandırılmışdır. Klinik ifadəli xəstəliyin yayılma tezliyi 0,1% təşkil edir, kasıb və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə bu göstərici yüksək olur, məsələn Hindistanda 20 yaşdan yuxarı zahıların 2,7-3,9%-da doğuşdan sonrakı hipopituitarizm qeydə alınır. Pozğunluğun yüngül formaları çox zaman yanlış olaraq, qalxanabənzər vəzinin hipofunksiyası və ya hipotonik tipli vegetativ-damar distoniyası kimi qiymətləndirilir. Doğuşdan sonra massiv qanaxmalar və abortlar zamanı hipopituitarizm əlamətləri 40-45% qadınlarda aşkarlanır. Şihan xəstəliyi doğuşda 800ml-ə qədər qan itirən pasiyentlərin 25%-də, 1 l-ə qədər qanaxması olan zahıların 50%-də, 1 l-dən çox itirən qadınların isə 65-67%-də inkişaf edir.

Şihan sindromunun səbəbləri
Şihan sindromunun səbəbləri
Doğuşdan sonrakı hipopituitarizmin morfoloji əsasını adenohipofiz hüceyrələrinin ölümü və hormonal çatışmazlığın inkişafı təşkil edir. Hipofiz toxumasında baş verən destruktiv-nekrotik proseslər adətən vəzinin qan təhcizatının