Toksiki şok sindromu — qızılı stafilokokk və ya piogen streptokokkun ekzotoksinlərinin səbəb olduğu kəskin poliorqan zədələnməsidir. Hərarətin qəfil yüksəlməsi (38,9°С və daha artıq), arterial təzyiqin azalması, eritematoz dəri səpkiləri, profuz ishal, müxtəlif orqan və sistemlərin zədələnmə əlamətləri ilə təzahür edir. Toksiki şok sindromunun diaqnozu klinik şəkil, fizikal müayinə, laborator, o cümlədən bakterioloji analizlərin nəticələrinə əsasən qoyulur. Müalicə bakterial ocağın sanasiyasından, antibiotiklər, infuzion və simptomatik terapiyanın təyinindən ibarətdir.

Toksiki şok sindromu barədə ümumi məlumat
Toksiki şok sindromu (TŞS) ilk dəfə 1978-ci ildə stafilokokk infeksiyalı 7 uşaqda aşkarlanmışdır. Ginekologiya sahəsinin mütəxəssisləri bu sindromla 2 il sonra rastlaşaraq, cavan qadınlarda sindromun inkişafının aybaşı zamanı superadsorbsiyaedici gigiyenik tamponlarla əlaqəsini qeyd etmişlər. Pasiyentlərin çox hissəsini 17-30 yaşlı qadınlar təşkil edir. Onların təxminən 50%-də sindromun inkişafı aybaşı ilə bağlıdır. 1/4 hallarda qeyri-menstrual TŞS doğuşdan sonrakı dövrdə Staphylococcus aureus daşıyıcılarında, 75% hallarda isə digər səbəblərdən (dəri və dərialtı infeksiyalaşma, tamponlama ilə aparılan əməliyyatlar) yaranır.

Toksiki şok sindromunun səbəbləri
Toksiki şok sindromunun səbəbləri
Toksiki şok sindromuna müxtəlif orqan və toxumalara sistemli təsir göstərən ekzotoksin hasil edən mikroorqanizmlər — qızılı stafilokokk (Staphylococcus aureus) və A qrupundan olan piogen β-hemolitik streptokokk səbəb olur. Əksər hallarda xəstəlik bakteriyalara birincili yoluxma anında deyil, infeksion törədicilərin daşıyıcılığı fonunda aşağıdakı amillərin təsirindən yaranır:


Tamponların istifadəsi. Yüksək adsorbsiyaedici xüsusiyyətlərə malik gigiyenik vasitələrin istifadəsi və onların dəyişdirilmə tezliyinin pozulması zamanı TŞS-nin inkişaf ehtimalı yüksəlir.
İntravaginal kontraseptivlərin istifadəsi. Uşaqlıq yolunda diafraqma, qapaqcıqların olması