iltihabının səbəbləri
Uşaqlıq artımlarının iltihabının səbəbləri
Xəstəliyin səbəbi müxtəlif yollarla qadın cinsiyyət sisteminin yuxarı hissələrinə (yumurtalıq, fallop boruları və bağlar) daxil olan virus, bakteriya və digər patogen mikroorqanizmlərdir. İnfeksiyanın ən çox rast gəlinən yoluxma mexanizmi qalxan yol hesab edilir. Bu zaman törədici qadın cinsiyyət sisteminin aşağı hissələrindən –uşaqlıq boynu, uşaqlıq yolu, eləcə də infeksiyalaşmış qonşu orqanlardan – sidik kanalı, sidik axarları, düz bağırsaqdan yayılır. Adətən belə hallarda xəstəliyin törədiciləri bağırsaq çöpləri, qonokokk, xlamidiya, strepto-, stafikokokk, göbələklər və onların assosiasiyaları olur. Qalxan infeksiyanın çox rast gəlinən səbəbləri uşaqlıq yolunun normal mikroflorasının və yerli immunitetin pozulmaları ilə müşayiət olunan cinsi yolla ötürülən xəstəliklər, gigiyenik qaydalara riayət olunmaması, cinsi partnyorların tez-tez dəyişdirilməsidir.

İnfeksiyanın enən və ya ikincili yolla yayılmasına az hallarda rast gəlinir. Bu hal kiçik çanaq orqanlarının yaxınlığında kəskin iltihabi proses olduqda (məsələn, peritonitlə ağırlaşmış appendisit) müşahidə olunur. İnfeksiyanın yayılmasının daha az rast gəlinən üsulu hematogen yol (infeksiyalaşmış qan) hesab olunur. Proses sepsislə müşayiət olunur. Eləcə də uşaqlıq artımlarının hematogen infeksiyalaşmasına spesifik törədici – Kox çöpü tərəfindən yaranan genital vərəm səbəb ola bilər.

Birtərəfli lokalizasiyalı iltihabi proseslər adətən bağırsaq cöpləri, streptokokk və stafilokklar tərəfindən törədilir. Kox cöpü və qonokokk əksər hallarda uşaqlıq artımlarının ikitərəfli iltihabını yaradır. İnfeksiyanın törədicisi yuxarıda sadalan yollardan birilə fallop(uşaqlıq) borularının selikli qişasına daxil olur, tədricən qişanın dərinliyinə keçərək, yanaşı yerləşən seroz qişa və əzələ liflərinə yayılır. Daha sonra proses daha böyük sahələri- yumurtalıqların epitel qatı və çanaq peritonunu əhatə edir. Yumurtalıq və butun uşaqlıq borusunun iltihabı ilə