n çıxarılması və s. hallarda uşaqlıq boynu travma alır. Doğuşlardan kənar cırılmalar kobud invaziv manipulyasiyalar zamanı müşahidə edilir.
Uşaqlıq boynunun cırılmasının patogenezi
Uşaqlıq boynunun travmatik zədələnmələrinin mexanizmi doğuş prosesində yaranan yüklənmələrlə toxumaların dartılma qabiliyyəti arasındakı uyğunsuzluğa əsaslanır. Gərilmə zamanı toxumalar nazilir, onları qidalandıran damarlar sıxılır, distrofik proseslərin inkişafına gətirib çıxaran hipoksiya baş verir. Nəticədə toxumaların tamlığı pozulur.

Cırılma adətən radial boylama, az hallarda isə ulduz şəkilli olur. Bəzən ifadəli nekroz ön dodağın tam şəkildə ayrılması ilə müşayiət edilir. Hazır olmayan uşaqlıq boynunun güclü yüklənmələrə məruz qalması zamanı onun vaginal hissəsinin bütövlüklə qopması mümkündür. Gecikmiş spontan (özbaşına) düşük və vaxtından əvvəl doğuşlar zamanı uşaqlıq boynunun arxa divarında zədələnməmiş xarici əsnəkdən yuxarıda 1,5-2,0 sm diametrində yalançı yolun formalaşması ilə müşahidə olunan «mərkəzi» cırılmalara rast gəlinə bilər.

Uşaqlıq boynunun cırılmasının təsnifatı
Zədələnmənin növü və xarakterinin qiymətləndirilməsi zamanı onun formalaşma mexanizmi, ölçüləri və ağırlaşmaların olması nəzərə alınır. Uşaqlıq boynunun tamlığının pozulmasına səbəb olan amillərdən asılı olaraq, cırılmalar 2 yerə bölünür:

Spontan — doğuş zamanı rigidlik və ya həddindən artıq gərilmə fonunda özbaşına yaranan;
Travmatik— doğuş prosesinin sürətlənməsi məqsədilə aparılan vaginal müdaxilələr nəticəsində baş verən.
Ölçülərinə əsasən cırılmaların 3 dərəcəsi ayırd edilir:

I dərəcə — uşaqlıq boynunun uzunluğu 2 sm-dən çox olmayan bir və ya iki tərəfli zədələnməsi
II dərəcə — cırılmanın ölçüsü 2 sm-i keçir, lakin onunla uşaqlıq yolunun tağları arasındakı məsafə 1 sm-dən az olmur.
III dərəcə — cırılma uşaqlıq yolunun tağlarına çataraq, onu əhatə edir.
I və II dərəcəli cırılmalar ağırlaşmamış sayılır. Mamalıq və ginekologiya sahəsinin mütəxəssisləri ağırlaşmış cırılmalara