Uşaqlıq boynunun endometriozu (UBE) — xarici genital endometriozun bir forması olub, endometrioid ocaqların uşaqlıq boynunun vaginal seqmenti və servikal kanalın selikli qişasını zədələməsi ilə xarakterizə edilir. Adətən xəstəlik simptomsuz gedir və ya intim yaxınlıq, aybaşıdan əvvəl və sonra yaxılan qanlı ifrazatlarla təzahür edir. Nadir hallarda endometrioz qarnın aşağı hissəsində ağrı və dispareuniya ilə müşayiət olunur. Diaqnostika məqsədilə vaginal güzgülərin köməyilə ginekoloji baxış, kolposkopiya, sitomorfoloji üsullardan istifadə edilir. Müalicə hormonal preparatların təyini və patoloji ocaqların cərrahi yolla xarci edilməsindən ibarətdir.

Uşaqlıq boynunun endometriozu barədə ümumi məlumat
Müxtəlif müəlliflərin məlumatlarına əsasən uşaqlıq boynunun endometrioid heterotopiyası endometriozdan əziyyət çəkən hər 4-cü qadında aşkarlanır. Son 50 il ərzində patologiyanın yayılma tezliyi orta hesabla 1,0-7,0%-ə qədər yüksəlmişdir. Xəstəliyin digər formaları kimi UBE hormondan asılılığı ilə fərqlənir və adətən reproduktiv yaşda olan qadınlarda inkişaf edir. Endometriozun qızlarda cinsi yetişkənlik dövrünə qədər yaranması qeydə alınmamışdır. Postmenopauzada xəstəlik reqressə uğrayır. Ocaqların lokalizasiyasına görə uşaqlıq boynunun vaginal seqmentini zədələyən səthi və servikal kanalın distal hissələrində inkişaf edən dərin endometrioz ayırd edilir.

Uşaqlıq boynunun endometriozunun səbəbləri
Uşaqlıq boynunun endometriozunun səbəbləri
Ginekologiya sahəsinin əksər mütəxəssislərinin fikrincə uşaqlıq boynunun selikli qişasında endometrioid ocaqlarının yaranmasının əsas səbəbi aybaşı qanının tərkibində olan endometrium hüceyrələrinin zədələnmiş ekzo- və ya endoserviksə daxil olmasıdır. Endometriozun inkişaf riskini yüksəldən amillər aşağıdakılardır:


Uşaqlıq boynunun xəstəlikləri. Endometrium hüceyrələri patoloji dəyişilmiş selikli qişaya daha asan birləşir. Endometrioz uşaqlıq boynunun eroziya və psevdoeroziyaları, ekzo- və endoservisit fonunda inkişaf edə