Uşaqlıq boynunun kistası – uşaqlıq boynunun vaginal hissəsinin və ya servikal kanalın seliklı və yaxud hemorragik möhtəviyyatla dolu boşluqdan ibarət şişəbənzər törəməsidir. Uşaqlıq boynunun kistası simptomsuz inkişaf edə və dispareuniya, kontakt və ya aybaşıarası vaginal qanaxmalar, residivləşən servisitlə müşayiət oluna bilər. Uşaqlıq boynunun kistasının diaqnostik üsulları vaginal müayinə, kolposkopiya, USM, yaxmanın müayinəsi və biopsiyadan ibarətdir. Klinik ifadəli hallarda konservativ terapiya (iltihabəleyhinə, hormonal) aparılır və ya uşaqlıq boynunun kistası xarıc edilir (lazer koaqulyasiya, kriotəsirlər, radiodalğalı destruksiya və s.).

Uşaqlıq boynunun kistası barədə ümumi məlumat
Uşaqlıq boynu nahiyəsində formalaşan kistaların 2 növü ayırd edilir: retension (naboti kistaları) və endometroid. Naboti kistaları içi uşaqlıq boynunun genişlənmiş vəzisi olub, daxili selikli möhtəviyyatla dolu, axacağı isə tutulmuş olur. Uşaqlıq boynunun retension törəmələrinə adətən anamnezdə doğuşu olan reprodtuktiv yaşlı qadınların 10-15%-də rast gəlinir. Endometroid kista endometrioz nəticəsində yaranır, əksər hallarda digər lokalizasiyalı endometrioid heterotopiyalarla müştərək şəkildə müşahidə olunur.

Uşaqlıq boynunun kistaları mənşəyi ilə yanaşı, həm də lokalizasiya yerinə görə fərqlənir. Axırıncı kriteriyadan asılı olaraq, endoservikal (servikal kanalın daxilində yerləşən) və paraservikal (uşaqlıq boynunun vaginal hissəsində yerləşən) kistalar qeyd olunur. Uşaqlıq boynunun kistaları tək və ya çoxsaylı olur; adətən onların ölçüləri bir neçə millimetrlə 1 sm arasında dəyişir, lakin iri törəmələr də (2,5-3 sm və daha böyük) izlənilə bilər.


Uşaqlıq boynunun kistasının səbəbləri
Uşaqlıq boynunun kistasının səbəbləri
Uşaqlıq boynunun naboti kistasının formalaşma mexanizmi servikal kanalın silindrik epitel qatında yerləşən uşaqlıq boynu (naboti) vəzilərinin dəliyinin tutulması ilə bağlıdır. Bu vəzilər servikal kanalın optimal mühitinin saxlanılmasını təmin edən