xəstəliklərinin səbəbləri
Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərinin etiopatogenezinin əsasında virus nəzəriyyəsi dayanır. Epidemioloji tədqiqatlar sübut edir ki, displaziyanın inkişafında papillomavirus infeksiya aparıcı rol oyanayır. Uşaqlıq boynunun displaziyasının ağır formalarının rast gəlindiyi qadınların 85–95%-i İPV-pozitivdir; onlarda əsasən virusun yüksək onkogen tipləri — 16, 18, 31 aşkarlanır. İPV cinsi əlaqə zamanı orqanizmə düşərək, epitelin bazal qatının hüceyrələrinə daxil olur. İnfeksiyalaşmış hüceyrədə virus 2 formada parazitlik edir: xoşxassəli episomal və bədxassəli episomal. İPV-nin bazal hüceyrələri yoluxdurmasına baxmayaraq, sitopatik effektlər ilk növbədə virusun replikasiya etdiyi servikal epitelin səthi qat hüceyrələrində baş verir.


Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərinə İPV, HSV-2, xlamidiya və sitomeqalovirus infeksiyalarının kombinasiyası səbəb olur. İİV-infeksiyası ilə İPV-nin müştərək inkişafı maliqnizasiya riskini dəfələrlə artırır. Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərinin yaranma ehtimalını yüksəldən əsas amil virusun uzunmüddətli persistensiyası hesab olunur.

Uşaqlıq boynunun fon və xərçəngönü xəstəliklərinin inkişafına digər risk amilləri də təsir edə bilər. Bir sıra müəlliflər servikal intraepitelial neoplaziyanı (CİN) siqaretlə əlaqələndirirlər. Sübut edilmişdir ki, 20 il ərzində gündə 20-dən çox siqaret çəkən qadınlarda yastı hüceyrə displaziyası riski 5 dəfə artır. Siqaret tüstüsündə olan metabolitlər servikal seliyə daxil olaraq, həm sərbəst kanserogen, həm də İPV-ni aktivləşdirən amillər kimi fəaliyyət göstərə bilir.

Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəlikləri ilə estrogen-gestagen tərkibli (xüsusən gestagen komponentin üstün olduğu) oral kontraseptivlərin uzunmüddətli qəbulu arasında əlaqə təsdiq olunmuşdur. Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərindən əsasən anamnezində erkən doğuş, servisit, abort və doğuş zamanı uşaqlıq boynunun travmaları, hormonal və immun homeostazın pozulmaları olan qadınlar