r əziyyət çəkir. Digər risk amilləri arasında erkən cinsi həyat (16 yaşdan tez), cisni partnyorların tez-tez dəyişdirilməsi, peşə zərərləri, UBX üzrə ağırlaşmış ailəvi anamnez qeyd olunur. Bununla yanaşı bir sıra tədqiqatların nəticələrinə görə C vitamini və karotinin yüksək dozalarda uzun müddət qəbulu intraepitelial servikal neoplaziyaların geriyə inkişafına səbəb ola bilər.

Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərinin təsnifatı
Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəliklərinin təsnifatı dəfələrlə yenilənmişdir. Son təsnifat (1996-cı il) xoşxassəli fon dəyişikliklərini və xərçəngönü patologiyaları ayırd edir. Bu təsnifata əsasən fon dəyişikliklərinə dishormonal (ektopiya, endometrioz, poliplər), postravmatik (uşaqlıq boynunun ektropionu, çapıqları, cırılmaları), iltihabi proseslər (eroziya, servisit) aid edilir.

Uşaqlıq boynunun xərçəngönü xəstəlikləri kolposervikoskopik və histoloji müayinələrin nəticələrinə nəzərən bir neçə qruplara bölünür:

Displaziya (servikal intraepitelial neoplaziya) – stromal qat və səthi epiteldə struktur dəyişiklikləri olmadan atipik servikal epitelin proliferasiyasıdır. Bu qrupa sadə leykoplakiya, displaziya sahələri, papillyar və xərçəngönü transformasiya zonaları, xərçəngönü poliplər və kondilomalar daxildir. Maliqnizasiya tezliyi patologiyanın növü, lokalizasiyası və davametmə müddətindən asılı olaraq, 40-60% diapazonunda dəyişir.
Yüngül (CIN-I), mülayim (CIN-II) və ağır displaziyalar (CIN-III) qeyd olunur. Yüngül dərəcəli displaziya zamanı dərin-bazal və parabazal qatların hüceyrələri (çoxqatlı epitelin qalınlığının 1/3-dən az hissəsi) zədələnir; atipik hüceyrələrə rast gəlinmir. Mülayim dərəcəli displaziya epitel qatın 1/3-2/3 hissəsində gedən dəyişikliklərlə xarakterizə olunur; atipiya müşahidə olunmur. Ağır displaziya zamanı patoloji proseslər epitel qatın 2/3 –dən çox hissəsini əhatə edir, atipik hüceyrələr aşkarlanır.

Leykoplakiya atipiya ilə– səthi epitelin buynuzlaşması, bazal qat hüceyrələrinin proliferasiyası və