Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçəngi – müxtəlif dərəcəli atipiyalı yastı epitel hüceyrələrindən formalaşan bədxassəli neoplaziyadır. Patologiya «lal» gedişə malik ola bilər. Klinik ifadə olunmuş formalar qanlı ifrazat, leykorreya, gecikmiş onkoproseslər isə çanaq nahiyəsində ağrılar, sidik kisəsi və düz bağırsağın funksional pozğunluqları ilə xarakterizə olunur. Diaqnoz vaginal müayinə, PAP-test, kolposkopiya, biopsiya, qanda SCC onkomarkerin səviyyəsinin təyininə əsasən qoyulur. Yastı hüceyrəli UBX-nin müalicə üsulları: cərrahi müdaxilə (uşaqlıq boynunun konizasiyası, traxelektomiya, histerektomiya), kimya-şüa terapiyası.

Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçəngi barədə ümumi məlumat
Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçəngi – uşaqlıq boynunun vaginal hissəsini örtən çoxqatlı yastı epiteldən yaranan servikal xərçəngin bir formasıdır. İnvaziv UBX-nin strukturunda bu histoloji tip 70-80%, uşaqlıq boynunun adenokarsinoması -10-20%, aşağı differensiasiyalı xərçəng-10%, uşaqlıq boynunun digər bədxassəli şişləri isə təxminən 1% təşkil edir. Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçənginin maksimal yayılma tezliyi 40-60 yaş arasında qeyd olunur. «Lal» gedişin uzunmüddətli olması ilə əlaqədar 35% hallarda uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçəngi gecikmiş mərhələlərdə aşkarlanır, bu da proqnoza və xəstəliyin sonluğuna neqativ təsir edir. UBX ilə bağlı profilaktik strategiyanın hazırlanması və qadınlar arasında kütləvi skrininqin aparılması praktik ginekologiya və onkologiyanın prioritet məsələlərindən sayılır.

Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçənginin səbəbləri
Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçənginin səbəbləri
Uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli xərçənginin etiologiyası müəyyən edilməmişdir. Hazırkı dövrdə yalnız çoxqatlı yastı epitelin maliqnizasiyasına səbəb olan amillər ayırd olunmuşdur. Onlar arasında insan papilloma virusu (HPV), xüsusən 16 və 18-ci tiplər, bəzən isə 31 və 33-ci tiplər başlıca yer tutur. Əksər hallarda uşaqlıq boynunun yastı hüceyrəli