Uşaqlıq yolunun xərçəngi – uşaqlıq yolunun selikli qişasının və divarlarının birincili və ya metastatik bədxassəli şiş xəstəliyidir. Patologiyanın erkən mərhələləri simptomsuz gedir; anomal qanlı ifrazatlar və ağrılar şişin gec mərhələlərində yaranır. Uşaqlıq yolunun xərçənginin diaqnostikasında ginekoloji müayinə, kolposkopiya, yaxma və bioptatın sito-morfoloji müayinəsindən istifadə olunur. Müalicə prosesində cərrahi müdaxilə (uşaqlıq yolu və uşaqlığın xaric edilməsi), şüa və kimyaterapiya tətbiq edilir.

Uşaqlıq yolunun xərçəngi barədə ümumi məlumat
Uşaqlqı yolunun xərçəngi adətən orqanın yuxarı hissəsinin arxa divarında lokalizasiya olunur, proses ətraf toxuma və orqanlara (paravaginal toxuma, düz bağırsaq, rektovaginal arakəsmə, sidik kisəsi) yayıla, eləcə də uzaq metastazlar verə bilər. Matestazlaşma əsasən limfogen yolla baş verir; əksər hallarda metastazlar qalça-obturator, anorektal, sakral, qasıq-bud limfa düyünlərində aşkarlanır.

Uşaqlıq yolunun birincli xərçəngi qadın cinsiyyət sisteminin bədxassəli şişlərinin 1-2%-ni təşkil edir; ikincili (metastatik) xərçəngə daha çox rast gəlinir, belə hallarda ilkin ocaq adətən uşaqlıq boynu və endometriumun xərçəngi, uşaqlığın sarkoması və xorionkarsinoma, böyrək və yumurtalıqların xərçəngi hesab olunur.


Uşaqlıq yolunun xərçənginin təsnifatı
Uşaqlıq yolunun xərçənginin səbəbləri
Uşaqlıq yolunun xərçəngi epitel hüceyrələri (o cümlədən ektopik), uşaqlıq yolunun vəziləri, onun divarlarının saya və köndələn-zolaqlı əzələlərindən əmələ gələ bilər. Histoloji əlamətlərə görə uşaqlıq yolunun yastıhüceyrəli xərçəngi (95% hallarda), adenokarsinoma (endometrioid, şəffaf hüceyrəli); melanoma, sarkoma (leyomiosarkoma, rabdomiosarkoma) ayırd edilir.

Uşaqlıq yolunun xərçəngi TNM kriteriyaları (ölçüləri, limfa düyünlərinin zədələnməsi, uzaq metastazların olması) və mərhələlər (FIGO) üzrə təsnif edilir. Xarici cinsiyyət üzvlərinin cəlb olunması zamanı şişlər vulvanın xərçənginə; uşaqlıq boynunun uşaqlıq yolu