Ginekologiyada həqiqi xərçəngönü xəstəliyə vulvanın displaziyası (atipik hiperplaziya) aiddir. Vulvanın yaranma ehtimalını artıran amillərə papillomavirus infeksiyası, İİV, melanoma və ya atipik nevus, piylənmə, arterial hipertenziya, şəkərli diabet, gec menarxe, erkən menopauzanı misal göstərmək olar. Vulvanın xərçənginin inkişafında zərərli vərdişlər, cinsi partnyorların tez-tez dəyişdirilməsi, CYKİ xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Vulvanın xərçənginin təsnifatı
80-90% hallarda vulvanın yüksək differensiasiya dərəcəsinə malik yastı hüceyrəli xərçəngi; 2% pasiyentlərdə vulvanın melanoması aşkarlanır; digər formalara (birincili adenokarsinoma, Pecet xərçəngi, bazal hüceyrəli xərçəng, sarkoma, bartolin vəzinin xərçənginə) isə daha az rast gəlinir. Böyümə tipinə görə vulvanın xərçənginin ekzofit, düyünlü, xoralı, ilfiltrativ-ödemli formaları ayırd edilir.

Beynəlxalq klinik təsnifata əsasən vulvanın xərçənginin yayılması FIGO mərhələləri (0-IV) və TNM kriteriyaları (T-birincili şiş, N-regionar limfa düyünlər, M-uzaq metastazlar) üzrə qiymətləndirilir:

0 mərhələsi (Тis) – vulvanın preinvaziv xərçəngi

I mərhələsi (T1) – şiş yalnız vulvanı və ya aralığı əhatə edir, ölçüləri 2 sm-dən çox olmur:

II mərhələsi (T2) – şişin yayılması vulva və ya aralıqla məhdudlaşır, ölçüləri 2 sm-dən artıq olur.

III mərhələsi (T3 N1) – şiş uşaqlıq yolu, sidik kanalının aşağı hissələri, anus, regionar limfa düyünlərinə (birtərəfli) yayıla bilər.

IVА mərhələsi (Т4 N2) – şiş sidik kisəsi, sidik kanalının yuxarı hissələri, düz bağırsaq, ikitərəfli limfa düyünlərinə yayıla bilər.

IVB mərhələsi (М1) – vulvanın yayılmasının istənilən formasında uzaq metastazlar qeydə alınır.

Vulvanın xərçənginin əlamətləri
Vulvanın xərçənginin əlamətləri
Vulvanın xərçəngi zamanı şikayətlər fərqli olur. Erkən tipik əlamətlərə vulva nahiyəsində tutmaşəkilli və gecələr güclənən qaşınma, göynəmə, qıcıqlanma hissi aiddir. Şişin böyüməsindən və toxumaların trofikasının pozulmasından asılı