qədər müəyyənləşdirilməmişdir. İmplantasion nəzəriyyəyə əsasən yumurtalıqların endometriozu və endometrioid kistaları retroqrad aybaşı – endometrium hüceyrələrinin aybaşı qanı ilə uşaqlıq borularına, yumurtalıqlara, qarın boşluğuna yayılması zamanı baş verə bilər.

Uşaqlığın selikli qişasını zədələyən cərrahi manipulyasiyalar: ginekoloji və mamalıq əməliyyatları, diaqnostik qaşıma, tibbi abort, uşaqlıq boynunun diatermokoaqulyasiyası endometrium hissəciklərinin miqrasiyasına səbəb ola bilər. Həmçinin ehtimal olunur ki, endometrioid ocaqlar embrional toxumanın metaplaziyası, genetik qüsurlar (endometriozun ailəvi forması) və ya immun reaksiyaların zəifləməsi nəticəsində yarana bilər.

Yumurtalıqların endometrioid kistasının inkişafı ilə orqanizmdə gedən endokrin dəyişikliklər: progesteronun səviyyəsinin azalması, estrogenin (hiperestrogeniya) və prolaktinin konsentrasiyalarının artması, qalxanabənzər vəzi və böyrəküstü vəzilərin qabıq maddəsinin disfunksiyası arasında əlaqə mövcuddur. Eləcə də istənilən emosional stress; UDS-in uzunmüddətli istifadəsi; endometrit, ooforit, qaraciyərin funksiyasının pozulması, piylənmə, qeyri-qənaətbəxş ekologiya endometriozun inkişafına təkan verə bilər.

Yumurtalığın endometrioid kistasının əlamətləri
Yumurtalığın endometrioid kistasının əlamətləri
Yumurtalığın klinik təzahürlərinin ifadəliliyi bir sıra amillərdən asılıdır: endometriozun yayılma dərəcəsi, yanaşı gedən xəstəliklər, pasiyentin psixoloji vəziyyəti və s. Bir sıra hallarda yumurtalığın endometrioid kistasının formalaşması simptomsuz gedir və ya reproduktiv funksiyanın pozulması (sonsuzluqla) ilə təzahür edir. Yumurtalığın endometrioid kistası qarnın aşağı hissəsində və bel nahiyəsində aybaşı, cinsi əlaqə zamanı güclənən ağrı sindromu ilə müşayiət olunur. Bəzən ağrılar çox güclü olur, kistanın iri ölçülü olduğu və kapsulun cırıldığı hallarda «kəskin qarın» simptomatikası inkişaf edir.

Yumurtalığın endometrioid kistası üçün gur aybaşılar, aybaşı siklinin