Yumurtalığın endometrioid kistası – yumurtalıqların səthində yerləşən patoloji boşluqlu törəmə olub, daxilində aybaşı qanının toplanması və endometrium hüceyrələrindən ibarət qişa ilə əhatə olunması ilə xarakterizə edilir. Yumurtalıqlığın endometrioid kistası bəzi pasiyentlərdə uzunmüddət simptomsuz gedir və ya digərlərində isə anomal aybaşılar, sonsuzluq, ağrılar, hətta «kəskin qarın» simptomatikası ilə müşayiət olunur. Diaqnostika USM və laparoskopiyanın nəticələrinə əsaslanır. Yumurtalıqlığın endometrioid kistasının müalicəsi patoloji törəmənin xaric edilməsi və uzunmüddətli hormonal terapiyadan ibarətdir.

Yumurtalığın endometrioid kistası barədə ümumi məlumat
Funksional kistalarla müqayisədə yumurtalığın endometrioid kistası fərqli inkişaf mexanizminə malikdir və əksər hallarda ikitərəfli olur. Yumurtalığın endometrioid kistası uşaqlığın daxili səthini örtən selikli qişa hüceyrələrinin uşaqlıq boruları, yumurtalıqlar, uşaqlıq yolu və qarın boşluğuna yayılması ilə səciyyələnən endometriozun genital formasının ən çox rast gəlinən ağırlaşması sayılır. Endometrioid ocaqlar funksional aktiv və hormondan asılı olduğundan siklik aybaşıyabənzər dəyişikliklərə uğrayırlar. Yumurtalığın qabıq maddəsində endometriumun çoxalması və onun hər ay qanaxmaya məruz qalması qatı, tünd-qəhvəyi möhtəviyyatlı endometrioid («şokolad») kistanın formalaşmasına gətirib çıxarır.

Yumurtalığın endometrioid kistası reproduktiv yaşda olan (30-50 yaş) qadınlarda adətən daxili endometrioz fonunda inkişaf edir, xəstəlik uşaqlığın fibromioması və endometriumun hiperplaziyası ilə müştərək şəkildə rast gəlinə bilər. Endometrioid kistanın ölçüsü 10-12sm-ə çata bilər. Yumurtalığın endometrioid kistasının divarında vəzilərin olmaması onun xarakterik histoloji əlaməti sayılır.


Yumurtalığın endometrioid kistasının səbəbləri
Yumurtalığın endometrioid kistasının səbəbləri
Endometriozun mənşəyini izah edən çoxsaylı nəzəriyyələrin olmasına baxmayaraq, xəstəliyin dəqiq yaranma səbəbləri indiyə