Yumurtalığın sarı cisminin kistası – yumurtalıq toxumasının funksional retension törəməsi olub, involyusiyaya uğramayan sarı cismin yerində formalaşır. Sarı cismin kistası demək olar ki, simptomsuz inkişaf edir; nadir hallarda qarnın aşağı hissəsində cüzi ağrılarla, aybaşı siklinin pozulması, ağırlaşmış gedişlə müşayiət olunur. Diaqnoz ginekoloji müayinə, USM, doppleroqrafiya, laparoskopiyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Sarı cismin kistası 3 aybaşı sikli ərzində öz-özünə geriyə inkişaf edə bilər; ağırlaşmış hallarda kistektomiya, yumurtalığın rezeksiyası və ya xaric edilməsi göstəriş sayılır.

Yumurtalığın sarı cisminin kistası barədə ümumi məlumat
Sarı cisim – yumurtalıqda siklik yaranan vəzi olub, ovulyasiyaya uğrayan qraaf qovuqcuğunun (follikulun) yerində yaranır və progesteron sintez edir. Vəzinin adı onun hüceyrələrində olan lipoxrom piqmentin toxumaya sarı rəng verməsi ilə bağlıdır. Sarı cisim aybaşı siklinin II fazasında (lütein fazada) yumurtalıqda inkişaf edir. Çiçəklənmə mərhələsində sarı cisim 1,5-2 sm-ə qədər böyüyərək, bir qütbü ilə yumurtalığın səthindən qabarır. Mayalanma baş tutmadıqda sarı cisim lütein fazanın sonunda involyutiv inkişafa məruz qalır və progesteron sintezini dayandırır. Hamiləlik baş verdikdə sarı cisim sorulmur, 2-3 ay ərzində böyümə və fəaliyyətini davam etdirərək, hamiləliyin sarı cisminə çevrilir.

Yumurtalığın sarı cisminin kistasının xüsusiyyətləri
yumurtalığın sarı cisminin kistasının səbəbləri
Yumurtalığın lütein kistası sorulmayan sarı cisimdən formalaşır. Qan dövranının pozulması nəticəsində sarı cisimdə seroz və ya hemorragik xarakterli maye toplanır. Yumurtalığın sarı cisminin kistasının ölçüsü adətən 6-8 sm-dən böyük olmur. Sarı cismin kistasına iki fazalı aybaşı siklinin formalaşdığı reproduktiv yaşda olan qadınların 2-5%-də sonra rast gəlinir.


Kliniki ginekologiyada hamiləlikdən kənarda inkişaf edən (atreziyaya uğramış follikuldan), eləcə də hamiləlik fonunda yaranan sarı cismin kistası ayırd edilir.