Yumurtalıqların disfunksiyası – endokrin pozğunluqlar və ya iltihabi proseslə əlaqədar yumurtalıqların hormonal funksiyasının pozulmasıdır. Yumurtalıqların disfunksiyası bir sıra patoloji hallarla özünü büruzə verir. Aybaşı siklinin pozulması: onun həddindən artıq uzanması (35 gündən artıq), və ya azalması (21 gündən az) və sonradan disfunksional uşaqlıq qanaxmaları ilə müşayiət olunması ilə xarakterizə edilir. Eləcə də predmenstrual sindromun simptomokompleksi ilə təzahür edir. Yumurtalıqların disfunksiyası endometrioz, uşaqlığın miomaları, mastopatiya, süd vəzilərinin xərçəngi, sonsuzluğa səbəb ola bilər.

Yumurtalıqların disfunksiyası barədə ümumi məlumat
Yumurtalıqların disfunksiyası ovulyasiyanın olmamasına və aybaşı siklinin pozulmasına səbəb olan yumurtalıqların hormon hasil etmə funksiyasının pozulmasıdır. Yumurtalıqların disfunksiyasının təzahürlərinə disfunksional uşaqlıq qanaxmaları – aybaşının 35 gündən artıq gecikməsindən sonra davametmə müddəti 7 gündən artıq olan qanaxmalar və ya tez-tez təkrarlanan, qeyri-müntəzəm, müxtəlif intervallarla baş verən (21 gündən az olmaqla) aybaşılar aiddir.

Normal aybaşı sikli 21-35 gün, aybaşı qanaxması isə 3-7 gün davam edir. Aybaşı zamanı qan itirmənin fizioloji norması adətən 100-150 ml-dən artıq olmur. Bu səbəbdən aybaşı siklinin ritmi, davametmə müddəti və qan itirmənin həcmində müşahidə olunan hər hansı bir kənaraçıxma yumurtalıqların disfunksiyasının əlaməti kimi qiymətləndirilir.

Yumurtalıqların disfunksiyasının əlamətləri
Yumurtalıqların disfunksiyasının əlamətləri
Yumurtalıqların fəaliyyəti hipofizin ön payının hormonları: lüteinləşdirici hormon (LH), follikul stimulə edici hormon (FSH) və prolaktin tərəfindən tənzimlənir. Hər bir aybaşı siklində bu hormonların müəyyən nisbəti ovulyasıyanın baş verməsi ilə gedən normal yumurtalıq siklini təmin edir. Bu səbəbdən yumurtalıqların disfunksiyasının əsasında aybaşı siklində anovulyasiyaya (ovulyasiyanın olmaması) səbəb olan hipotalamo-hipofizar