Yumurtalıqların endometriozu — xarici genital endometriozun ovarial toxumanın zədələnməsi ilə xarakterizə olunan formasıdır. Xroniki çanaq ağrıları, gur, ağrılı aybaşılar, dispareuniya, dizuriya, disxeziya və sonsuzluqla təzahür edir. Diaqnostika məqsədilə bimanual palpasiya, transvaginal USM, çanaq orqanlarının KT və MRT, diaqnostik laparoskopiya, qanın CA-125 onkomarkerə görə analizindən istifadə olunur. Xəstəliyin konservativ terapiyası hormonlar, analgetiklər, sedativ preparatların təyinindən ibarətdir. Cərrahi müalicəyə kistaların enukleasiyası, endometrioz ocaqlarının lazer vaporizasiyası və ya elektrokoaqulyasiyası, yumurtalıqların rezeksiyası və yaxud çıxarılması aiddir.

Yumurtalıqların endometriozu barədə ümumi məlumat
Yumurtalıqların endometriozunun səbəbləri
Ovarial toxumada heterotopiyaların inkişafı endometriozun ən geniş yayılmış formasıdır. Xəstəlik ginekoloji problemlərlə həkimə müraciət edən hər 3-cü qadında qeydə alınır. Patoloji proses bir və ya ikitərəfli ola bilər. Endometrioz əsasən 22-45 yaşlı pasiyentlərdə, xəstəliyin simptomsuz formaları isə hətta 10-14 yaşlı qızlarda müşahidə edilir. Xəstəliyin erkən mərhələlərinin latent gedişi ilə əlaqədar xəstəlik adətən onun yaranmasından 5-7 il sonra (orqanın kifayət qədər zədələnməsi zamanı) aşkarlanır. Bununla belə məhz müasir diaqnostika bu patologiya zamanı ən çox rast gəlinən ağırlaşmanın – sonsuzluğun qarşısını almağa imkan verir.

Yumurtalıqların endometriozunun səbəbləri
Ovarial toxumada endometrioid ocaqlar endometrium hüceyrələrinin kiçik çanağa yayılması nəticəsində inkişaf edir. Xəstəliyin etiopatogenezi tam müəyyən edilməsə də, endometriozun yaranma ehtimalını artıran bir sıra amillər ayırd edilmişdir:


Cinsiyyət orqanlarının iltihabı və neoplaziyaları. Servisit, endometrit, salpingit, adneksit, uşaqlıq boynu və cisminin həcmli törəmələri zamanı menstrual qanının uşaqlıq yoluna axını pozularaq, retroqrad aybaşı baş verə bilər.
İmmun dəyişikliklər. Normada çanaq boşluğuna