gələcəkdə rezistent yumurtalıqlar sindromunun inkişafına gətirib çıxara bilər. Postnatal dövrdə qonadaların zədələnməsi və onların birləşdirici toxuma ilə əvəz olunması məxmərək, parotit, qrip virusları, streptokokk infeksiyaları (xroniki tonzillit), aclıq, avitaminoz, tez-tez təkrarlanan stresslərlə əlaqədar baş verə bilər.

Bir sıra hallarda yumurtalıqların tükənmə sindromu endometrioid kista və ya yumurtalıqların sistoadenomasına görə vəzilərin subtotal rezeksiyasından sonra formalaşır. Bəzən konservativ miomektomiya və ya uşaqlıqdan kənar hamiləlik səbəbindən aparılan əməliyyat prosesində yuumurtalıqlar kistoz degenerasiya ilə əlaqədar rezeksiya olunur, bu da sonralar yumurtalıqların follikul ehtiyatının azalması və onların tükənməsi ilə nəticələnir. Yumurtalıqların sekretor funksiyasının qəfil dayanması zamanı əks əlaqə mexanizmi üzrə qonadoliberinin, qonadotrop hormonların sintezi güclənir, amenoreyanın hiperqonadotrop forması inkişaf edir.

Yumurtalıqların tükənmə sindromunun əlamətləri
Yumurtalıqların tükənmə sindromunun əlamətləri
Yumurtalıqların tükənmə sindromunun klinikası əsasən 36-38 yaşlarda izlənilir. Vaxtında başlayan menarxe, normal аybaşı və reproduktiv funksiyalar fonunda qəflətən və ya tədricən oliqomenoreya və ikincili amenoreya yaranır. Aybaşının kəsilməsi vegetativ simptomatika: bədənin yuxarı hissəsinə «istilik gəlmə», tərləmə, halsızlıq, tez yorulma, əsəbilik, baş ağrıları, kardialgiyalarla müşayiət edilir.

Yumurtalıqların tükənmə sindromu zamanı emosional labillik, yuxunun pozulması, əmək qabiliyyətinin azalması müşahidə olunur. Hipoestrogeniya süd vəziləri və cinsiyyət orqanlarında proqressivləşən atrofik dəyişikliklərə (atrofik kolpit və s.), sümük toxumasının sərtliyinin azalmasına (osteoporoz), urogenital pozğunluqlara gətirib çıxarır. Bir sıra hallarda pasiyentlərdə quru göz sindromu inkişaf edir.

Yumurtalıqların tükənmə sindromunun diaqnostikası
Yumurtalıqların tükənmə sindromu olan pasiyentlərin obyektiv statusu