Yumurtalıqların tükənmə sindromu – əvvəllər normal aybaşı və reproduktiv funksiyalara malik olan 40 yaşdan kiçik qadınlarda yumurtalıqların fəaliyyətinin vaxtından əvvəl dayanmasıdır. İkincili amenoreya, sonsuzluq, vegetodamar dəyişiklikləri ilə təzahür edir. Yumurtalıqların tükənmə sindromunun diaqnostikası funksional və medikamentoz testlər, hormonal müayinələr, USM, yumurtalıqların laparoskopik biopsiyasının nəticələrinə əsaslanır. Müalicə ƏHT, fizioterapiya, vitaminoterapiyadan ibarətdir. Yumurtalıqların tükənmə sindromunun qeydə alındığı pasiyentlərdə hamiləliyə nail olmaq üçün donor oositlərindən istifadə etməklə EKM aparılması tələb olunur.

Yumurtalıqların tükənmə sindromu barədə ümumi məlumat
Yumurtalıqların tükənmə sindromunun («vaxtından əvvəl menopauza», «vaxtından əvvəl klimaks») yayılma tezliyi populyasiyada 1,6%; ikincili amenoreyanın müxtəlif formaları arasında isə 10% təşkil edir. Bu sindrom əvvəllər normal fəaliyyət göstərən yumurtalıqların ehtimal olunan menopauza vaxtından əvvəl funksiyasını dayandırması ilə xarakterizə olunur.

Yumurtalıqların tükənmə sindromunun səbəbləri
Yumurtalıqların tükənmə sindromunun səbəbləri
Yumurtalıqların tükənmə sindromunun etiologiyasını izah edən hipotezlər arasında xromosom anomaliyaları, autoimmun pozğunluqlar və yatrogen amillərin təsiri barədə nəzəriyyələr mövcuddur. Bu pozğunluqlar follikulyar aparatın anadangəlmə qüsuruna, embrional hüceyrələrin pre- və postpubertat destruksiyasına, hipotalamik tənzimin pozulmasına səbəb olur.


Təxminən 50% halllarda yumurtalıqların tükənmə sindromunun aşkarlandığı pasiyentlərdə ağırlaşmış ailəvi anamnezə (ana və ya bacılarda gec menarxe, oliqomenoreya, amenoreya, erkən klimaks) rast gəlinir. Yumurtalıqların tükənmə sindromu çox vaxt autoimmun hipotireoz və digər immunoloji xəstəliklərlə bağlı olur.

Hestoz, ananın ekstragenital patologiyaları, teratogen preparatlar, radiasiya, kimyəvi vasitələrin təsirindən follikulyar aparatın bətndaxili zədələnməsi