sonsuzluqdan əziyyət çəkən qadınlarda müşahidə edilir.

Yumurtalıqların metastatik xarakterli zədələnmələri mədə, süd vəzi, uşaqlıq, qalxanabənzər vəzinin xərçəngi zamanı şiş hüceyrələrinin ilkin ocaqdan hematogen, implantasion, limfogen yolla yayılması nəticəsində inkişaf edir. Yumurtalıqların metastatik şişləri qeyri-qənaətbəxş gedişli olub, sürətlə böyüyür. Adətən hər 2 yumurtalığı zədələyir, kiçik çanaq peritonu ilə erkən disseminasiya edir. Yumurtalıqların metastatik şişləri ağımtıl rəngli, nahamar səthli, sərt və ya xəmirəbənzər konsistensiyalıdır.

Yumurtalıqların xərçənginin az rast gəlinən formalarına papillyar sistadenoma, qranulyoz hüceyrəli, şəffaf hüceyrəli (mezonefroid) xərçəng, adenoblastoma, Brenner şişi, stromal şiş, disherminoma, teratokarsinoma aiddir.

Klinik təcrübələrdə yumurtalıqların xərçəngi FIGO (I-IV mərhələlər) və TNM (birincili şişin, regionar və uzaq metastazların yayılması) kriteriyalarına əsasən qiymətləndirilir.

I (T1) – şiş yalnız yumurtalıqları əhatə edir.

II (T2) – bir və ya hər iki yumurtalığın zədələnməsi, şişin kiçik çanaq orqanlarına yayılması

III (T3/N1) – bir və ya hər iki yumurtalığın zədələnməsi, şişin peritonla və ya regionar limfa düyünlərinə metastazlaşması

IV (M1) – uzaq metastazların olması

Yumurtalıqların xərçənginin yaranma səbəbləri
Yumurtalıqların xərçənginin inkişafını izah edən 3 hipotez mövcuddur. Hesab olunur ki, yumurtalıqların xərçəngi digər ovarial şişlər kimi estrogenə həssas vəzi toxumasında şiş transformasiyasının yaranma ehtimalını artıran uzunmüddətli hiperestrogeniya fonunda inkişaf edir.

Digər yanaşmaya əsasən yumurtalıqların xərçənginin formalaşmasına erkən menarxe, gec menopauza, hamiləliklərin sayının az, laktasiya dövrünün isə qısa olması ilə əlaqədar daimi ovulyasiya təsir edir. Fasiləsiz ovulyasiyalar yumurtalıq stromasının epitelinin dəyişməsinə səbəb olaraq, DNT-nin aberrant zədələnməsinə və onkogenlərin ekspressiyasının aktivləşməsinə şərait yaradır.

Genetik