n sidiklə xaric olması ilə əlaqəli olaraq sonuncu tünd (bəzən qara) rəng alır.

Qazanılmış hemolitik anemiyalar
Qazanılmış hemolitik anemiyaların müxtəlif variantları arasında autoimmun anemiyalara başqalarından çox rast gəlinir. Onlar üçün ümumi əsas faktor kimi öz eritrositlərinin antigenlərinə qarşı antitellər əmələ gətirmək çıxış edir. Eritrositlərin hemolizi həm damardaxili, həm də hüceyrədaxili xarakter daşıya bilər. Autoimmun anemiya zamanı hemolitik kriz kəskin və qəfildən inkişaf edir. Patoloji vəziyyət hərarət, kəskin zəiflik, başgicəllənmə, ürək döyünmə, təngnəfəslik, epiqastral nahiyədə və bel nahiyəsində ağrılarla gedir. Bəzən kəskin təzahürlərdən əvvəl subfebril temperatur və artralgiyalar özünü göstərir. Kriz dövründə sarılıq sürətlə artır, dəri qaşınması ilə müşayiət olunmur; dalaq və qaraciyər böyüyür. Autoimmun hemolitik anemiyaların bəzi formalarında xəstələr soyuğa qarşı dözümsüz olurlar; aşağı temperatur şəraitində onlarda Reyno sindromu, övrə, hemoqlobinuriya inkişaf edə bilər. Kiçik damarlarda qan dövranının yetərsizliyi nəticəsində ayaq və əl barmaqlarının qanqrenası şəklində ağırlaşmalar mümkündür.

Toksik hemolitik anemiyalar proqressivləşən zəiflik, sağ qabırğaaltı nahiyədə və bel nahiyəsində ağrılar, qusma, hemoqlobinuriya, bədən temperaturunun yüksəlməsi ilə gedir. 2-3-cü gündən etibarən sarılıq və bilirubinemiya prosesə qoşulur; 3-5-ci gün hepatomeqaliya, fermentemiya, azotemiya və anuriya ilə özünü göstərən qaraciyər və böyrək çatışmazlığı inkişaf edir.

Qazanılmış hemolitik anemiyaların ayrı-ayrı növləri haqda müvafiq məqalələrdə (“Hemoqlobinuriya”, “Trombositopenik purpura”, “Dölün hemolitik xəstəliyi”) verilmişdir.

Hemolitik anemiyanın ağırlaşmaları
HA-nın hər bir növünün öz spesifik ağırlaşmaları var: mikrosferositozda – öddaşı xəstəliyi; toksik formalarda – qaraciyər çatışmazlığı və s. Ümumi ağırlaşmalara infeksiyalar, stress, qadınlarda doğuşun təşviq etdiyi hemolitik krizlər aid edilir. Kəskin massiv hemoliz zamanı