trombositopatiyalar, koaqulopatiyalar və vazopatiyalar.

I. Trombositopeniyalar, trombositopatiyalar və ya trombositar hemostaz defekti (trombositopenik purpura; leykozlar, hemorragik aleykiya, şüa xəstəliyi zamanı trombositopeniya; essensial trombositemiya, trombositopatiyalar) ilə əlaqəli hemorragik diatezlər.

II. Koaqulopatiyalar və ya koaqulyasion hemostazın defekti ilə əlaqəli hemorragik diatezlər:

III. Vazopatiyalar və ya damar divarının defekti ilə əlaqəli hemorragik diatezlər (Osler-Weber-Rendu xəstəliyi, hemorragik vaskulit, C avitaminozu).

Hemorragik diatezlərin səbəbləri
Uşaq yaşlarında təzahür edən irsi (birincili) və daha çox ikincili olaraq qazanılmış (simptomatik) hemorragik diatezlər ayırd edilir. Birincili formalar irsi-ailəvi olub anadangəlmə defekt və ya laxtalanmanın, adətən, bir faktorunun defisiti ilə əlaqəli olur. İrsi hemorragik diatezlərə hemofiliya, Glaznmann trombosteniyası, Rendu-Osler xəstəliyi, Stüart-Prauer xəstəliyi və s. aiddir. Villebrand xəstəliyi istisna təşkil edir. Belə ki, həmin patologiya VIII faktorun, damar faktorunun və adheziv trombositlərin pozulması ilə əlaqəli polifaktor koaqulopatiyadır.

Simptomatik hemorragik diatezlərin inkişafına, adətən, hemostazın bir neçə faktorunun pozulması gətirib çıxarır. Bu zaman onların sintezinin azalması, istehlakının artması, xüsusiyyətlərinin dəyişməsi, damar endotelinin zədələnməsi və s. qeyd oluna bilər. Laxtalanma müddətinin uzanmasına müxtəlif xəstəliklər (sistemli qırmızı qurdeşənəyi, qaraciyər sirrozu, infeksion endokardit), hemorragik qızdırmalar (Dengue, Marburq, Ebola, Krım, Omsk qızdırması və s.), vitamin defisiti (C, K və s.) səbəb ola bilər. Yatrogen səbəb isə uzun müddət və ya qeyri-adekvat dozada antikoaqulyant və trombolitiklərlə müalicədir.

Qazanılmış hemorragik diatezlər daha çox disseminə olunmuş damardaxili laxtalanma sindromu (trombohemorragik sindrom) formasında gedir. Bu sindrom müxtəlif patologiyaları ağırlaşdırır. İkincili autoimmun,