Hemotransfuzion şok – qan komponentlərinin köçürülməsinin ən təhlükəli ağırlaşmalarından biridir. Patoloji vəziyyət zamanı eritrositlərin parçalanması nəticəsində xəstənin damarlarına toksiki maddələr ifraz olunur; psixoemosional oyanıqlıq, bel nahiyəsində ağrı, taxikardiya, arterial təzyiqin düşməsi, sarılıqla xarakterizə olunur. Klinik mənzərə, qanın ümumi və biokimyəvi analizi, antiqlobulin testinə əsasən diaqnostika olunur. Müalicə hemotransfuziyanın dərhal dayandırılmasını və simptomatik terapiya (eritrositlərin parçalanma məhsullarının xaric olunması, hədəf orqanların funksiyalarının hissəvi və ya tam əvəzlənməsi) tələb edir.

Hemotransfuzion şok barədə ümumi məlumat
Hemotransfuzion şok – uyğunsuzluq reaksiyasının ən ağır təzahürüdür. Nadir hallarda (bütün qan transfuziyalarının 7%-i) rastlanır, lakin köçürülmənin ağırlaşmaları arasında üstünlük təşkil edir (50% – 61,5%). Bu zaman letallıq müxtəlif mənbələrə əsasən 71,2%-ə çata bilər. Prosedur zamanı və ya o bitdikdən sonra 1-2 saat ərzində inkişaf edir. Şok əlamətləri, bir qayda olaraq, hemotransfuziya başladıqdan 30-45 dəqiqə sonra meydana çıxır. Şok vəziyyətinin inkişafı və fatal sonlanma təhlükəsi ilə əlaqədar transfuziya stasionar şəraitdə həkim-transfuzioloq və ya xüsusi təlim keçmiş anestezioloq-reanimatoloq tərəfindən həyata keçirilir.

Hemotransfuzion şokun səbəbləri
Patoloji vəziyyətin başlıca yaranma səbəbi pasiyent və donor qanının uyğunsuzluğu hesab olunur. Buna görə də əsas risk faktoru hemotransfuziya qaydalarının pozulması, transfuziyanı icra edən həkimin kifayət qədər ixtisaslaşmamasıdır. Hemotransfuzion şok aşağıdakı hallarda inkişaf edir:


Şok hemakonun hermetikliyi pozulduqda (o düzgün saxlanmadıqda və ya plazmanın karantin müddətinə riayət olunmadıqda) infeksiyalaşmış mühitin köçürülməsindən sonra da mümkündür. Ədəbiyyatda başqa allergik reaksiyalar, sistemli xəstəliklər, anamnezdə uyğun olmayan komponentin köçürülməsi faktı olduqda hemotransfuzion ağırlaşmanın inkişafının