streptokokkların (Str.pneumoniae, Str.pyogenes) miqdarının artması həlledici rol oynayır. Adenoiditin inkişafına həmçinin aşağıdakı amillər təsir edir:


Tez-tez təkrarlanan KRVİ. Çoxlu miqdarda viruslarla kontakt nəticəsində daimi yüksək antigen yüklənmə və immun sisteminin zəifliyi udlaq badamcıqlarında normal immunoloji proseslərin pozulmasına, adenoiditin formalaşmasına gətirib çıxarır.
Yanaşı gedən xəstəliklər. Bu qrupa yuxarı tənəffüs yollarının residivləşən və ya xroniki xəstəlikləri – rinit, nazofaringit, tubootit, sinusit, tonzillit, stomatit aiddir. Sadalanan patologiyalar infeksiya ocağı hesab olunur. Qastroezofageal reflüks xəstəliyi ayrıca qeyd olunur, bu zaman xlorid turşusu adenoidlərin xroniki iltihabını dəstəkləyir.
İmmunopatoloji vəziyyətlər. Bura şəkərli diabet, hipotireoz, İİV-infeksiyası, genetik mənşəli immunodefisit hallar, allergik patologiyalar daxildir. Az yaşlı uşaqlarda ana südu ilə qidalanmama, D vitamininin çatışmazlığı və bu fonda yaranan raxit müəyyən rol oynayır.
Anadangəlmə xüsusiyyətlər – adenoid vegetasiyasının hipertrofiyası və onların iltihablaşmasına irsi meyllik, ekssudativ-kataral diatez tipli konstitutsional anomaliyalar. Burun tənəffüsünü pozan inkişaf qüsurları – burun çəpərinin əyriliyi, burun qulaqcıqlarının deformasiyası və s. adenoiditin yaranmasına şərait yaradır.
Xarici təsirlər. Ekoloji mühit: həddindən artıq quru və ya istehsalat tullantıları ilə çirklənmiş hava, güclü radiasion fon adenoiditin inkişaf ehtimalını yüksəldir. Adenoiditin provokasiyaedici amillərinə soyuqlama, burun-udlağın buxar yanıqları, kimyəvi buxarlar və uçucu zəhərlərin nəfəslə udulması aiddir.
Adenoiditin patogenezi
Adenoiditin patogenezinin əsasında fiziki, termiki, kimyəvi və ya bioloji amillərin təsirindən udlaq badamcığının səthində yerləşən kirpikli epitelin zədələnməsi dayanır. Bu zaman patogen bakteriya və viruslara qarşı həssas olan «keçəlləşmə» sahələri formalaşır, limfoid toxumanın kompensator hiperplaziyası inkişaf