Adenoidit – udlağın limfoid həlqəsinin badamcıqlarının kəskin və ya xroniki iltihabıdır. Onun əsas əlamətlərinə burun daxilində diskomfort hissi, gecə xorultusu, burun tənəffüsünün olmaması, selikli və ya irinli axıntılar, qapalı rinolaliya (burunda danışma), tutmaşəkilli quru öskürək, intoksikasiya sindromu, yuxu pozğunluğu aiddir. Diaqnoz anamnestik məlumatlar, mezofarinqoskopiya, arxa rinoskopiya, laborator testlər, burun-udlaq nahiyəsinin rentgenoqrafiyası və ya kompüter tomoqrafiyasının nəticələrinə əsasən qoyulur. Adenoiditin müalicəsində yerli və sistemli medikamentoz vasitələr, fizioterapiyadan istifadə olunur. Bir sıra hallarda adenoidektomiya aparılır.

Adenoidit barədə ümumi məlumat
Adenoidit (retronazal angina və ya epifaringit) – uşaq otolarinqologiyasında ən geniş yayılmış xəstəlikdir. Patologiya əsasən məktəbəqədər və ya kiçik məktəb yaşlı (3-9 yaş) uşaqlarda müşahidə olunur. Burun-udlaq badamcığının limfoid toxumasının yaş involyusiyası ilə əlaqədar adenoiditə yetkin şəxslərdə nadir hallarda rast gəlinir. Statistik məlumatlara əsasən patologiya ümumi uşaq populyasiyasının nümayəndələrinin 5-28%-də, tez-tez xəstələnən uşaqlar və yeniyetmələrin 70%-də yaranır. Hər 1 000 uşaqdan 1,8-2,7-də xroniki adenoiditlə birincili xəstələnmə halları qeydə alınır. Epifaringit kişi və qadın cinsinin nümayəndələri arasında eyni tezliklə yayılır, 35-45% hallarda bronx-ağciyər sisteminin residivləşən və ya xroniki xəstəlikləri ilə müşayiət olunur.

Adenoiditin yaranma səbəbləri
Retronazal angina – polietioloji xəstəlikdir. Adenoidlərin iltihabı virus və ya patogen bakteriyalar tərəfindən törədilir. Epifaringitə səbəb olan viruslara adenoviruslar və herpes virusları, o cümlədən IV tip herpes virusu (Epşteyn Barr virusu) aiddir. Bakterial assosiasiyalarda udlağın daimi (indigen) florasının defisiti və tranzitor mikroflora – Moraxella (M.catarrhalis), Bacillus, Micrococcus, Pseudomonas, enterobakteriya (K.pneumoniae, K.oxytoca, E.coli), stafilokokk (S.aureus),