təsiri aiddir. İkincili iltihab və adenoidlərin böyüməsi uşaq infeksion xəstəlikləri: göy öskürək, qızılca, skarlatina və difteriyadan sonra inkişaf edə bilər.

Adenoidlərin təsnifatı
Adenoidlərin 3 böyümə dərəcəsi ayırd edilir:

Adenoidlərin əlamətləri
Adenoid üçün fasiləli və ya daimi burun tutulmaları, selikli ifrazat xarakterikdir. Uşaq ağzı açıq vəziyyətdə yatır. Tənəffüsün çətinləşməsi ilə əlaqədar uşağın yuxusu səthi və narahat olur, xorultu ilə müşayiət edilir. Uşaqlar qorxulu yuxular görür. Yatarkən dil kökünün udlağın arxa divarına yerdəyişməsi nəticəsində boğulma tutmaları baş verə bilər.

İri ölçülü adenoidlər zamanı fonasiya pozulur, rinolaliya meydana çıxır. Yevstax borularının dəlikləri hipertrofiyalaşmış adenoidlərlə örtüldüyündən eşitmə zəifləyir. Uşaqlarda diqqət və konsentrasiya pozulur. Adenoidləri əhatə edən yumşaq toxumalarda (arxa damaq qövsləri, yumşaq damaq, burun balıqqulaqlarının selikli qişası) durğun hiperemiya inkişaf edir. Nəticədə tənəffüs problemi daha da dərinləşir, tez-tez təkrarlanan rinitlər xroniki kataral formaya keçir.

Adenoid toxumasının böyüməsi bir çox hallarda adenoiditlə (adeoidlərin iltihabı) ağırlaşır. Adenoiditin kəskinləşməsi zamanı ümumi qeyri-spesifik infeksiyanın əlamətləri (zəiflik, bədən hərarətinin yüksəlməsi) izlənilir. Adenoidlər, xüsusən adenoidit regionar limfa düyünlərinin böyüməsi ilə müşayiət olunur. Xəstəliyin uzunmüddətli gedişi üz skeletinin normal inkişafını pozulmasına gətirib çıxarır. Aşağı çənə daralır və uzanır. Sərt damağın formalaşmasının pozulması ilə bağlı dişləm anomaliyaları müşahidə olunur. Uşaqlarda spesifik üz quruluşu – «adenoid üz» yaranır.

Аdenoidlər tənəffüs mexanizminə təsir edə bilər. Hava axını burun boşluğundan keçərkən nəfəsalma və nəfəsvermənin reflektor formalaşması baş verir. Bu səbəbdən insan burunla ağıza nisbətən daha dərindən nəfəs alır. Ağızla uzunmüddətli tənəffüs ağciyərlərin ventilyasiyasının cüzi, lakin kompensasiya olunmayan çatışmazlığına gətirib