Akustik travma (акutravmа) – həddindən artıq güclü səs və ya küyün birdəfəlik və yaxud daimi təsiri nəticəsində daxili qulağın zədələnməsidir. Kəskin akutravmanın əsas əlamətlərinə qulaqlarda qəfil yaranan, tədricən azalan ağrı və uğultu aiddir. Xroniki zədələnmə isə eşitmə itiliyinin azalması, qulaqlarda diskomfort və küy, yuxu pozğunluğu, yorğunluqla təzahür edir. Diaqnostik proqrama anamnestik məlumatlar və şikayətlərin toplanması, otoskopiya, nitq müayinəsi, tonal audiometriya daxildir. Müalicə B qrup vitaminlər, nootropların qəbulu, darsonvalizasiya və oksigenoterapiya, eşitmənin protezlənməsindən ibarətdir.

Akustik travma barədə ümumi məlumat
Müasir otolarinqologiyada akutravmanın 2 forması qeyd edilir: kəskin və xroniki. Xroniki forma daha çox yayılmışdır. Qazanılmış neyrosensor eşitmə zəifliyinin 25%-i daxili qulağın akustik zədələnməsi ilə bağlıdır. Xəstələrin əsas hissəsini peşə fəaliyyəti daimi səs-küylə əlaqəli olan insanlar təşkil edir. Akutravma əsasən qapalı məkanlarda işləyən və yuxarı tənəffüs yolları, eşitmə borusu, orta qulağın xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslərdə müşahidə edilir. İstehsalat şəraitində fiziki amillərin təsirindən yaranan patologiyaların təxminən 60%-i, peşə xəstəliklərinin isə 23%-i akustik travmanın payına düşür. Bu səbəbdən pasiyentlərin böyük əksəriyyəti əmək qabiliyyətinə malik 30-60 yaşlı insanlardır. Xəstəlik kişilər və qadınlar arasında eyni tezlikdə rast gəlinir. Akutravmanın yayılmasının endemik xüsusiyyətləri qeydə alınmamışdır.

Akustik travmanın səbəbləri
Əsas etioloji amil həddindən artıq güclü səs və ya küydür. Zədələnmənin inkişaf mexanizmi və sürəti, əlamətləri akustik təsirin xarakteri və müddətindən asılıdır. Bunun əsasında akustik travmanın 2 başlıca səbəbi ayırd edilir:


Həddindən artıq güclü qısamüddətli səs. Bura 120dB-dən yüksək səslər aiddir – qulaq yaxınlığında fit səsi, sirena, nəqliyyat vasitəsinin siqnalı, partlayış, odlu silahdan atəş və s. Nəticədə əksər hallarda barotravma ilə