sitomeqalovirus infeksiyası), autoimmun (autoimmun tireoidit, sistemli qırmızı qurd eşənəyi, revmatoid artrit) xəstəliklər və haptenlər kimi təsir edən medikamentlər (sulfanilamidlər qrupundan olan mikrobəleyhinə preparatlar, pirazolon qrupuna daxil olan QSİƏP) aiddir. Belə vəziyyətlərdə qranulositopoezin zəifləməsinə autoanticisimlərin sintezi səbəb olur.
Aqranulositar anginanın patogenezi
Qranulositlər insan orqanizminə daxil olan infeksion agentlərə qarşı immun reaksiyanın yaranmasına cavabdehlik daşıyır. Aqranulositoz periferik qanda dənəli leykositlərin səviyyəsinin 0,5×109/l-dən aşağı enməsi ilə özünü büruzə verir. İmmun çatışmazlığı fonunda patogen və şərti-patogen mikroflora damaq badamcıqlarının parenximasına keçərək, nizamsız şəkildə çoxalır və ətraf toxumalara yayılır. Patoloqoanatomik cəhətdən aqranulositar angina ağız boşluğunun eritematoz-eroziv dəyişiklikləri ilə təzahür edir, onlar qısa müddət ərzində xoralı-nelrotik xarakter alır. Leykositar infiltrasiya və irinləmə əlamətləri müşahidə edilmir.

Aqranulositar anginanın əlamətləri
Prodromal dövr 1-2 gün təşkil edir. Angina ümumi vəziyyətin pisləşməsi, titrətmə, bədən hərarətinin 40°С-yə qədər və daha çox yüksəlməsi ilə manifestasiya edir. Ardınca boğazda ağrı yaranır. Ağrı hissi udqunma zamanı güclənir. Damaq badamcıqları kəskin şəkildə hiperemiyalaşır, böyüyür. Ağız boşluğunun selikli qişasında çoxsaylı xoralar və nekroz sahələri formalaşır. Onların əksəriyyəti damaq badamcıqları nahiyəsində, az qismi isə diş əti və udlağın arxa divarında lokalizasiya olunur. Nekrozlaşmış toxumalar tez bir zamanda qopur, onların yerində dərin defektlər qalır. Tüpürcək ifrazı artır və ağızdan üfunətli iy gəlir.

Aqranulositar angina inkişaf etdikcə pasiyentin vəziyyəti stabil ağır qalır və ya pisləşir. Çənəaltı, ön və arxa boyun limfa düyünləri böyüyür. Mülayim hepatosplenomeqaliya yaranır. Bədən hərarəti 41°С-dən yüksək ola bilər. Sadalanan əlamətlərə müxtəlif lokalizasiyalı oynaq ağrıları qoşulur. Gözün