Xorultu – yuxu zamanı tənəffüsün pozulmasıdır. Bu pozğunluq burun-udlaq və qırtlağın yumşaq toxumalarının vibrasiyası, cingiltili səsin yaranması ilə müşayiət olunur. Xorultu LOR-orqanlarının patologiyası, artıq çəki və ya funksional dəyişikliklərlə bağlı ola bilər. O, çox zaman apnoe (tənəffüsün dayanması) tutmaları ilə müştərək şəkildə baş verir. Bu da həyati vacib orqan və sistemlərin oksigen çatışmazlığına, infarkt və insult riskinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır.

Xorultu barədə ümumi məlumat
Yer kürəsində hər 5-ci insan yuxu zamanı xoruldayır. Əhalinin təxminən 3%-i yuxu saatlarında tənəffüsün periodik dayanmasından (yuxu apnoesi) əziyyət çəkir. Kişilərdə tənəffüs yollarının anatomik quruluşunun bəzi xüsusiyyətləri ilə əlaqədar onlar qadınlara nisbətən xoruldamağa daha meyllidir. Dünyada hər 10-cu kişi yatarkən apnoe keçirir. Tənəffüsün dayanması bəzən 1 dəqiqədən çox davam edir.

Xorultunun yaranma səbəbləri
Xorultunun səbəbləri
Yatmış insanda yuxarı tənəffüs yolları əzələlərinin tonusu azalır. Normada nəfəs alma anında döş qəfəsi boşluğunda mənfi təzyiq yaranır, hava ağciyərlərə keçir. Qırtlaq və udlaq əzələlərinin tonusu həddindən artıq azaldıqda hava ilə birgə yuxarı tənəffüs yollarının yumşaq toxumaları da «sorulur» Qırtlaq divarının, yumşaq damaq və dil kökünün titrəməsi cingiltili səsin formalaşmasına səbəb olur. Nəfəs aldıqda yumşaq toxumalar tənəffüs yollarını qapadıqda apnoe baş verir.


Bəzi xəstəliklər və vəziyyətlərdə xorultunun yaranma riski yüksəlir. Onun və yuxu apnoesinin bütün səbəbləri 2 qrupda cəmləşdirilmişdir: anatomik və fizioloji.

Xorultunun anatomik səbəbləri
Yuxarı tənəffüs yollarının anatomik daralmalarında xorultu və yuxu apnoesinin baş vermə ehtimalı yüksəlir. Tənəffüs yollarının daralması burun çəpərinin əyriliyi, burun boşluğunun polipləri, burun yolları və udlağın anadangəlmə darlığı, badamcıqların böyüməsi, adenoidlər, dilçəyin uzanması və artıq çəki ilə bağlı ola bilər.

Xorultunun funksional səbəbləri