olunan, beyin qabığının hesablama proseslərində iştirak edən hissəsi də daxil olmaqla baş beynin əzilməsi ilə əlaqəlidir.
Neyroinfeksiya. Digər koqnitiv pozulmalarla yanaşı akalkuliya etiologiyasına görə fərqlənən ensefalit, meninqoensefalit, ensefalomielitləri də müşayiət edə bilər.
İntoksikasiyalar. Beyin qabığının zədələnmələri kəskin zəhərlənmə, xroniki intoksikasiyalar, həmçinin dismetabolik proseslərdə (hiperqlikemiya, uremiya) də baş verə bilər.
MSS-nin degenerativ xəstəlikləri: Kreytsfeld-Yakob xəstəliyi, leykodistrofiya, Altsheymer xəstəliyi. Bu patologiyalar zamanı akalkuliya serebral qabığın proqressivləşən atrofiyası ilə əlaqəlidir.
Uşaqlarda akalkuliya beynin inkişaf anomaliyaları, perinatal patologiyalar (dölün hipoksiyası, bətndaxili infeksiyalar, kəllədaxili doğuş travması), irsi xəstəliklər və dismetabolik sindromlarla bağlıdır.

Akalkuliyanın patogenezi
Hesablama insanın ali sinir fəaliyyətinin çətin, çoxsəviyyəli funksiyasıdır. Hesablama mərkəzi beyin qabığının başqa nahiyələri ilə sıx əlaqədədir və onların iştirakı olmadan bu mərkəzin tam fəaliyyəti mümkün deyil. Rəqəmlərin görmə ilə “tanınması” beyin qabığının ənsə payında yerləşən görmə mərkəzinin, eşitmə ilə “tanınması” yuxarı gicgah qırışığında lokalizasiya olunan eşitmənin qabıq mərkəzi hesabına baş verir. Rəqəmləri tanımaq, hesablama aparmağı yaddaş nahiyəsi təmin edir, diqqətin cəmlənməsini tələb edir. Ən sadə riyazi əməllərin icrasına abstrakt anlayışların qavranmasına və məqsədyönlü fəaliyyətin həyata keçirilməsinə qadir olan beyin qabığının alın payı cavabdehdir.

Etioloji faktorlar neyronların degenerasiyasına və məhvinə gətirib çıxaran beyin qabığı strukturlarının diffuz və ya lokal damar, iltihabi, posttravmatik, distrofik proseslərdir. Akalkuliya beyin qabığının hesablama funksiyası yerinə yetirən hissəsinin patoloji prosesə cəlb olunması zamanı yaranır. Hesablama mərkəzinin zədələnməsi çox nadir hallarda izolyasiya olunmuş xarakter daşıyır, əksər hallarda koqnitiv