Akatiziya — hərəkət etməyə vadar edən daimi daxili oyanma, patoloji bir yerdə qərar tuta bilməmədir. Fenomenin subyektiv əlamətləri hərəkətə qarşısı alınmaz istək, diskomfort hissi, hərəkət etmədikdə daxili gərginliyin artmasıdır. Obyektiv simptomatika tələskənlik, bir yerdə qərar tuta bilməmə, yerində hərəkət etmək, addımlamaq, məqsədsiz yerdəyişmələr şəklində təzahür edir. Diaqnostika klinik aparılır; instrumental müayinə beynin üzvi zədələnmələrini inkar etmək məqsədilə tətbiq olunur. Müalicə vəziyyətin etiologiyasından asılıdır; pasientə maqnezium, xolinolitiklər, adrenoblokatorlar, 5-НТ2-reseptorların blokatorları, QAYT potensiyalaşdırıcı preparatlar təyin olunur.

Аkatiziya barədə ümumi məlumat
“Akatiziya” termini elmə 1901-ci ildə çex psixiatr L.Qaskov tərəfindən gətirilmiş və psixoloji patologiyalı bir sıra pasientlərin hərəkət etməyə daim ehtiyac duymasını ifadə edir. 1923-cü ildə fransız psixiatrlar ensefalitdən sonra inkişaf etmiş ikincili parkinsonizmli xəstələrdə akatiziyanı təsvir etmişdilər. Tezliklə patoloji bir yerdə qərar tuta bilməmə Parkinson xəstəliyi, narkomaniya, alkoqolizm, narkozdan sonrakı oyanıqlıq zamanı təsvir olundu. Tibbi praktikaya tipik antipsixotiklər gətirildikdən sonra (20-ci əsrin ortaları) məlum oldu ki, həmin preparatların əlavə ekstrapiramid effektləri kifayət qədər tez-tez akatiziv sindroma səbəb olur. Müasir məlumatlara əsasən akatiziya tipik antipsixotiklərlə müalicə zamanı 8-75% hallarda müşahidə olunur. Bu göstəricilərin xeyli rəngarəngliyi tətbiq olunan terapevtik metodların (dozalanma, müalicənin davametmə müddəti, istifadə olunan preparatlar) və diaqnostik yanaşmaların variasiyası ilə əlaqəlidir.

Аkatiziyanın səbəbləri
Müasir nevrologiya və psixiatriyada patoloji bir yerdə qərar tuta bilməmə sindromu bir sıra psixotrop preparatların yan təsirlərinə, demək olar ki, sinonim olub. Lakin ayrı-ayrı klinik hallarda bu fenomenin başqa səbəblərinə də rastlanır. Akatiziyanın yaranmasına səbəb olan əsas etiofaktorları