Aqnoziya — duyğu aparatının normal fəaliyyəti fonunda görmə, eşitmə və ya taktil hissiyyatının pozulmasıdır. Patoloji vəziyyət beyin qabığının zədələnməsinin lokalizasiyasından asılı olaraq görünənin, eşidilənin, toxunanın, öz bədəninin qavranmaması ilə xarakterizə olunur. Diaqnostika psixonevroloji statusun müayinəsi, nevroloji müayinələrin (baş beynin KT, MRT, MSKT) nəticələrinə əsaslanır. Müalicə etiotrop, damar, neyrometabolik, xolinesteraza preparatlarının psixoterapiya, loqopedik məşğələlərlə yanaşı tətbiqi ilə həyata keçirilir.

Aqnoziya barədə ümumi məlumat
“Gnosis” yunan dilindən tərcümədə “bilik” deməkdir. Predmetlərin, hadisələrin, öz bədəninin dərk olunmasını təmin edən beynin ali funksiyasıdır. Aqnoziya – kompleks anlayışdır və qnotik funksiyaların bütün pozulmalarını əhatə edir. Qnozisin pozulması tez-tez MSS-nin degenerativ prosesləri ilə müşayiət olunur; travma, insult, infeksion və şiş xəstəlikləri nəticəsində yaranan beynin bir çox üzvi zədələnmələrində müşahidə olunur. Klassik aqnoziya kiçik yaşlı uşaqlarda nadir hallarda diaqnostika olunur. Çünki onların ali sinir fəaliyyəti inkişaf mərhələsində, qabıq mərkəzlərinin differensiasiya prosesləri tam başa çatmamış olur. Qnozisin pozulması, adətən, 7 yaşdan yuxarı uşaqlarda və böyüklərdə meydana çıxır. Qadınlar və kişilər eyni tezliklə xəstələnir.

Aqnoziyanın səbəbləri
Qnostik pozulmalar beyin qabığının ikincili proyeksion-assosiativ sahəsinin patoloji dəyişiklikləri ilə bağlıdır. Həmin sahələrin zədələnməsinin etiofaktorları aşağıdakılardır:


Beyin qan dövranının kəskin pozulması. Aqnzoiya işemiya və hemorragik insult nahiyəsində ikincili sahədə neyronların məhvi nəticəsində meydana çıxır.
Beynin xroniki işemiyası. Serebral qan dövranının proqressivləşən çatışmazlığı qnostik pozulmalardan ibarət demensiyaya gətirib çıxarır.
Baş beynin şişləri. İkincili beyin qabığı sahələrinin zədələnməsi şişin inkişaf edərək ətraf neyronlara təzyiq göstərməsi və onların məhvi nəticəsində baş