Epilepsiya — baş beynin xroniki xəstəliyi olub, təkrarlanan epileptik tutmalarla xarakterizə edilir. Onlar beyin neyronlarının anomal və ifrat dərəcədə boşalmasının klinik təzahürüdür. Epileptik tutma qəflətən yaranan tranzitor patoloji fenomenlərlə (hissi, hərəki, psixi, vegetativ əlamətlər, huşun pozulması) müşayiət olunur.

Epilepsiyanın təsnifatı
Epileptik tutmaların beynəlxalq təsnifatına əsasən parsial (lokal, fokal) formalar və generalizəolunmuş epilepsiya ayırd edilir. Fokal epileptik tutmalar öz növbəsində sadə və mürəkkəb formalara bölünür. Sadə tutmalar huşun pozulmadığı halda motor, somatosensor, vegetativ və psixi əlamətlərlə gedir. Mürəkkəb formada isə xəstənin huşu pozulur. Birincili-generalizəolunmuş tutmalar üçün beynin hər 2 yarımkürəsinin patoloji prosesə qoşulması xarakterikdir.

Generalizəolunmuş tutmaların 7 tipi mövcuddur: mioklonik, klonik, absans, atipik absans, tonik, tonik-klonik, atonik.


Bundan əlavə yuxarıda sadalanan formaların heç birinə bənzəməyən – təsnif olunmayan epilektik tutma, eləcə də bəzi neonatal tutmalar (gözün ritmik hərəkəti, çeynəmə hərəkətləri) qeydə alınır. Həmçinin təkrarlanan (siklik, təsadüfi və təhrik olunan) və uzunmüddətli tutmalar (epileptik status) müşahidə edilir.

Epilepsiyanın əlamətləri
Epilepsiyanın əlamətləri
Epilepsiyanın klinik şəklində 3 dövr ayırd edilir: iktal (tutma mərhələsi), postiktal (tutmadan sonra) və interiktal (tutmaarası). Postiktal dövrdə nevroloji simptomatikaya (epilepsiyaya səbəb olan xəstəliyin – kəllə-beyin travması, hemorragik və ya işemik insult və s. əlamətləri istisna olmaqla) rast gəlinməyə bilər.

Mürəkkəb parsial tutmadan əvvəl yaranan auranın vegetativ, motor, psixi, nitq və sensor formalara ayrılır. Epilepsiyanın ən geniş yayılmış əlamətlərinə ürəkbulanma, halsızlıq, başgicəllənmə, boğaz nahiyəsində sıxılma hissi, dil və dodağın keyləşməsi, döş qəfəsində ağrı, yuxululuq, qulaqlarda cingilti və/və ya küy, iybilmə paroksizmləri aiddir. Mürəkkəb parsial