Hemorragik insult — kəllə boşluğuna spontan (qeyri-travmatik) qansızmadır. «Hemorragik insult» termini baş beynin hər hansı bir damar xəstəliyi: ateroskleroz, hipertoniya xəstəliyi və amiloid angiopatiya nəticəsində baş vermiş beyindaxili qansızmanı ifadə edir. Əksər hallarda hemorragik insult arterial təzyiqin yüksəlməsi ilə əlaqədar baş verir. Xəstəliyin klinik şəkli kəskin başlanğıc və əlamətlərin sürətlə inkişafı ilə xarakterizə edilir. Simptomatika bilavasitə damar zədələnməsinin lokalizasiyasından asılı olur. Hemorragik insult zamanı təcili hemostatik, antihipertenziv və ödem əleyhinə müalicə tələb olunur. Zərurət yarandıqda cərrahi müalicə aparılır.

Hemorragik insultun etiologiyası və patogenezi
Hemorragik insultun səbəbləri
Hemorragik insulta müxtəlif patoloji vəziyyətlər və xəstəliklər: anevrizma, arterial hipertenziya, baş beynin arteriovenoz malformasiyası, vaskulit, birləşdirici toxumanın sistem xəstəlikləri səbəb olur. Fibrinolitik vasitələr və antikoaqulyantlarla müalicə zamanı, eləcə də kokain, amfetamin kimi preparatlardan həddindən artıq istifadə etdikdə qansızma baş verə bilər.

Hemorragik insulta daha çox beyin parenximasının arteriya və arteriolalarının patoloji dəyişikliyə uğradığı amiloid angiopatiya və hipertoniya xəstəliyi fonunda rast gəlinir. Belə xəstələrdə adətən beyindaxili qansızmalar aşkarlanır.


Hemorragik insultun təsnifatı
Qanın toplanıldığı sahədən asılı olaraq, qansızmaların aşağıdakı növləri ayırd edilir:

Hemorragik insultun klinik şəkli
Hemorragik insultun əlamətləri
Hemorragik insult üçün əsasən yüksək arterial təzyiq fonunda kəskin başlanğıc xarakterikdir. Qansızma kəskin baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, qusma, ocaqlı əlamətlərin sürətli inkişafı ilə müşayiət olunur. Bunun ardınca xəstənin huşu proqressiv şəkildə pozulur (mülayim kütləşmədən komatoz vəziyyətə qədər). Subkortikal qansızmaların başlanğıc dövründə epileptik tutmalar müşahidə oluna bilər.

Ocaqlı nevroloji əlamətlərin xarakteri