xəstəliyi və ateroskleroz aiddir. Qeyri-düzgün qidalanma, dislipidemiya, nikotindən asılılıq, alkoqolizm, kəskin stress, adinamiya, peroral kontraseptivlər insultun hər 2 tipinin inkişafına təkan verir. Qidalanma pozğunluğu, dislipidemiya, arterial hipertenziya və adinamiya üçün gender fərqi səciyyəvi deyil. Risk amillərindən qadınlarda əsasən piylənmə, kişilərdə isə alkoqolizm qeydə alınır.

İşemik insult baş beyni qidalandıran damarların birində qanın hərəkətinin pozulması ilə əlaqədar baş verir. Burada intrakranial damarlarla yanaşı, ekstrakranial arteriyalar da nəzərdə tutulur. Məsələn, işemik insult hallarının təxminən 30%-i yuxu arteriyalarının okklüziyası səbəbindən yaranır. Beyin qan dövranının pozulması damar spazmı və ya tromboemboliya ilə bağlı ola bilər. Tromboembollar adətən ürək patologiyalarında: miokard infarktından sonra, səyrici aritmiya, ürəyin qazanılmış qapaq qüsurları fonunda əmələ gəlir. Ürək boşluğunda formalaşan tromblar qanla serebral damarlara keçərək, onların mənfəzini tutur. Aterosklerotik lövhənin bir hissəsi damar divarından ayrılaraq, daha kiçik diametrli beyin damarlarına ötürülür. Yaranan embollar damarın tam okklüziyasına gətirib çıxarır.

Hemorragik insultun inkişafı beyin damarlarının elastikliyinin itməsi və nazilməsi ilə xarakterizə olunan diffuz və ya izoləolunmuş patologiyalar ilə əlaqəlidir. Bu tip damar xəstəliklərinə baş beyin damarlarının aterosklerozu, sistemli vaskulit və kollagenozlar (Vegener qranulomatozu, qırmızı qurd eşənəyi, düyünlü periarteriit, hemorragik vaskulit), damarların amiloidozu, kokainomaniya və narkomaniyanın digər formalarında angiit aiddir. Qansızmaya baş beynin arteriovenoz malformasiyası səbəb ola bilər. Damar divarının elastikliyinin itməsi və dəyişikliyə uğraması çox vaxt anevrizmaya gətirib çıxarır. Bu zonada damar divarı nazilir və asanlıqla çırılır. Anevrizmanın partlaması adətən arterial təzyiqin yüksəlməsi nəticəsində baş verir. Nadir hallarda hemorragik insult hematoloji