i xəstəliklər (hemofiliya, trombositopeniya) və ya antikoaqulyantlarla, fibrinolitiklərlə qeyri-adekvat terapiya zamanı qanın laxtalanmasının pozulması ilə bağlı olur.

İnsultun təsnifatı
İnsultlar 2 böyük qrupa ayrılır: işemik və hemorragik. Etiologiyasından asılı olaraq, işemik insult kardioembolik (okklüziyaya ürəkdə yaranan tromb səbəb olur), aterotrombotik (okklüziya sterosklerotik lövhənin hissəcikləri tərəfindən törədilir) və hemodinamik (damar spazmı ilə əlaqəli) formalara bölünür. Bundan əlavə, kiçik kalibrli serebral arteriyanın tutulması nəticəsində baş verən lakunar beyin infarktı və kiçik insult (damar patologiyasının formalaşdığı andan 21 gün ərzində meydana çıxan nevroloji simptomatikanın tam şəkildə reqressi ilə səciyyələnir) ayırd edilir. Hemorragik insult baş beynin mədəciklərinə qansızma, parenximatoz (baş beyin maddəsinə qansızma), subaraxnoidal (serebral qişaların subaraxnoidal sahəsinə qansızma) və qarışıq qansızmalara (parenximatoz-ventrikulyar, subaraxnoidal-parenximatoz) təsnif edilir. Mədəciklərə qansızma ilə müşayiət olunan hemorragik insult daha ağır gedişə malik olur.

İnsultun gedişi bir neçə mərhələyə ayrılır:

İnsultun yaranmasından ilk 24 ay ərzində reqressə uğramayan nevroloji əlamətlər rezidual adlanır. Klinik təzahürlər 2 il müddətində aradan qalxdıqda belə hallar insult deyil, beyin qan dövranının keçici pozğunluğu (tranzitor işemik həmlə və ya hipertenziv serebral kriz) kimi qiymətləndirilir.

İnsultun əlamətləri
İnsultun əlamətləri
İnsultun klinikası ümumi beyin, meningeal və ocaqlı əlamətlərdən ibarətdir. Kəskin manifestasiya və simptomların sürətlə proqressivləşməsi xarakterikdir. İşemik insult hemorragik insultla müqayisədə daha ləng gedişə malikdir. Xəstəliyin ilk günlərindən ocaqlı təzahürlər ön plana keçir, ümumi beyin simptomları zəif və ya mülayim ifadə olunur, meningeal əlamətlərə isə çox zaman rast gəlinmir. Hemorragik insult sürətlə inkişaf edir, ümumi beyin təzahürləri ilə başlayır. Bu əlamətlərin