nevrozun həqiqi səbəbi və patogenezi sona dəqiq müəyyən edilməmişdir. Uzun illər ərzində nevroz intellektual yüklənmələr və həyatın yüksək tempi ilə assosiasiyalı informasiya xəstəliyi hesab olunurdu. Kənd və rayonların əhalisində xəstəliyə daha az rast gəlinməsi onların nisbətən sakit həyat tərzi ilə izah edilirdi. Lakin aviadispetçerlər arasında aparılan tədqiqatlar bu ehtimalın yanlış olduğunu sübut etdi. Məlum oldu ki, daimi diqqət və analiz tələb edən gərgin iş fəaliyyətinə baxmayaraq, dispetçerlər nevroza digər peşə sahiblərindən çox tutulmurlar. Onların xəstələnmə səbəbləri arasında iş prosesində yorğunluq deyil, müdriyyətlə və ya ailə üzvləri ilə olan münaqişələr vurğulanmışdır.

Digər tədqiqatlar, eləcə də nevrozlu pasiyentlərdə keçirilən psixoloji sınaqların nəticələri sübut etmişdir ki, nevrozun yaranmasında nəinki psixotravmatik faktorun parametrləri (gücü, sayı), həmçinin onun konkret şəxs üçün subyektiv əhəmiyyəti mühüm rol oynayır. Nevroza gətirib çıxaran xarici trigger vəziyyətlər individual xarakterli olub, pasiyentin dəyər sistemindən asılıdır. Müəyyən bir şəraitdə istənilən vəziyyət nevrozun inkişafına təkan verə bilər.

Nevrozun formalaşmasında insanın psixofizioloji xüsusiyyətləri mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Vasvası, emosional insanlar, eləcə də subdepressiv vəziyyətdə olan şəxslər bu pozğunluqdan daha çox əziyyət çəkir. Kişilərlə müqayisədə qadınlarda nevroz 2 dəfə çox qeydə alınır, bu da onlarda emosional labilliyin ifadəli olmasından irəli gəlir. Nevroza qarşı irsi meyllik müəyyən irsi xüsusiyyətlərin ötürülməsi vasitəsilə reallaşır. Bundan əlavə hormonal dəyişikliklər dövründə (cinsi yetişkənlik, klimaks) və uşaqlıqda nevrotik reaksiyaların (enurez, loqonevroz və s.) rast gəlindiyi şəxslərdə nevrozun yaranma ehtimalı yüksək olur.

Nevrozun patogenezi
Müasir təsəvvürlərə əsasən nevrozun patogenezində limbik-retikulyar kompleksin, ilk növbədə aralıq beynin hipotalamik şöbəsinin funksional pozğunluğu başlıca rol oynayır. Baş beynin bu