u strukturları vegetativ, emosional, endokrin və visseral sahələr arasında qarşılıqlı əlaqənin təmin olunmasına cavabdehlik daşıyır. Kəskin və ya xroniki stressin təsirindən baş beyində inteqrativ proseslər pozulur, dezadaptasiya inkişaf edir. Buna baxmayaraq, beyin toxumalarında heç bir morfoloji dəyişiklik baş vermir. Dezinteqrasiya prosesləri visseral sahəni və vegetativ sinir sistemini əhatə etdiyindən nevrozun klinikasında psixi pozğunluqlarla yanaşı somatik simptomlara və vegetativ-damar distoniyasının əlamətlərinə də rast gəlinir.

Nevroz zamanı limbik-retikulyar kompleksin fəaliyyətinin pozulması neyrotransmitter disfunksiya ilə müşayiət olunur. Belə ki, həyəcanın mexanizminin tədqiqi baş beynin noradrenergik sistemlərinin çatışmazlığını aşkara çıxarmışdır. Patoloji həyəcanın benzodiazepin və QAYT reseptorlarının anomaliyası və yaxud onlara təsir edən neyromediatorların sayının azalması ilə bağlı olması ehtimal edilir. Həyəcan və təşviş hallarının benzodiazepin trankvilizatorları ilə müalicəsinin effektivliyi bu nəzəriyyəni təsdiq edir. Antidepressantların beynin serotoninergik sisteminin fəaliyyətinə müsbət təsiri serebral strukturlarda serotonin mübadiləsinin pozulması ilə nevroz arasında patoloji əlaqənin olmasına dəlalət edir.

Nevrozun təsnifatı
nevrozun əlamətləri
Orqanizmin psixofizioloji vəziyyəti, fərdi xüsusiyyətlər və neyrotransmitter sistemlərin disfunksionallığının spesifikliyi nevrozun klinik formalarının müxtəlifliyinə səbəb olur. Nevrotik pozğunluqların 3 əsas forması ayırd edilir: nevrasteniya, isterik nevroz (konversion pozğunluq) və sayrışan hallar nevrozu (obsessiv-kompulsiv pozğunluq).

Sərbəst nozoloji vahid qismində həmçinin depressiv, ipoxondrik və fobik nevrozlar qeyd olunur. Fikirlərin sayrışması (obsessiyalar) nadir hallarda izoləolunmuş xarakter daşıdığından fobik nevroz qismən obsessiv-kompulsiv pozğunluğun strukturuna daxil olub, adətən sayrışan fobiyalarla müşayiət edilir. Digər tərəfdən «XBT-10»-da həyəcanlı-fobik