nevroz «həyəcan pozğunluğu» adı altında ayrıca qeyd edilmişdir. Klinik təzahürlərin xüsusiyyətlərinə əsasən onu panik həmlə (paroksizmal vegetativ kriz), generalizəolunmuş həyəcan pozğunluğu, sosial fobiya, aqarofobiya, nozofobiya, klaustrofobiya, loqofobiya, ayxmofobiya və s. kimi formalara təsnif edirlər.

Nevrozlara həmçinin somatoform (psixosomatik) və stressdən sonrakı pozğunluqlar aid edilir. Somatoform nevroz zamanı xəstənin şikayətləri somatik xəstəliyin (məsələn, stenokardiya, pankreatit, xora xəstəliyi, qastrit, kolit) klinikasına uyğun gəlir, lakin ətraflı müayinə (laborator analiz, EKQ, USM, qastroskopiya, irriqoskopiya, kolonoskopiya və s.) apardıqda həmin patologiya aşkar olunmur. Anamnezdə psixotravmatik vəziyyətə rast gəlinir.

Stressdən sonrakı nevrozlar təbii fəlakət, texnogen qəza, hərbi döyüş, terror aktı və digər kütləvi faciələrlə bağlı olur. Onlar kəskin və xroniki formalara bölünür. Kəskin nevroz müvəqqəti olub, faciə zamanı və ya ondan bilavasitə sonra isterik tutma şəklində baş verir. Xroniki forma isə şəxsiyyətin dəyişməsinə və sosial dezadaptasiyaya gətirib çıxarır.

Nevrozun inkişaf mərhələləri
Nevrotik pozğunluqların inkişafı 3 mərhələdən ibarətdir. İlk 2 mərələdə xarici mühit, daxili səbəblər və ya aparılan müalicə nevrozun tamamən aradan qalxmasına səbəb ola bilər. Psixotravmatik trigger davamlı təsir etdikdə (xroniki stress), pasiyentə peşəkar psixoterapevtik və/və ya medikamentoz dəstək göstərilmədikdə xəstəlik III mərhələyə (xroniki nevroz) keçir. Şəxsiyyətin strukturunda baş verən dayanıqlı dəyişikliklər hətta effektiv terapiyaya baxmayaraq, geri dönmür.

Nevrozun dinamikasında birinci mərhələ nevrotik reaksiya hesab olunur. Qısamüddətli nevrotik pozğunluq kəskin psixotravma nəticəsində yaranaraq, 1 aydan az davam edir. Belə vəziyyətlər uşaqlıq dövrü üçün xarakterikdir.

Nevrotik pozğunluğun uzun müddətli gedişi, davranış reaksiyalarının dəyişilməsi və pasiyentin öz xəstəliyini qiymətləndirməyə başlaması nevrotik