aşağıdakılardır:


Оvulyasiya. Qadın cinsi hormonlarının təsirindən süd vəzisini mayalanma, hamiləlik və laktasiya dövrünə hazırlayan siklik dəyişikliklər baş verir. Bu cür hisslər adətən fizioloji xarakter daşıyır, lakin bir sıra hallarda predmentsrual sindromun əlaməti kimi təzahür edə bilər.
Hormonal pozğunluqlar. Bəzi pasiyentlərdə mastodiniyanın yaranması və ya xarakterinin dəyişməsi cinsi hormonların sekresiyasının pozulması ilə bağlı olur. Belə hallara yumurtalıqların xəstəlikləri (ooforit, kista, endometrioz, xərçəng və s.), hipotalamo-hipofizar nahiyənin patologiyaları və ya endokrinopatiyalarda təsadüf edilir.
Oral kontraseptivlərin qəbulu. Mastalgiya – aybaşı siklini tənzimləyən hormonal preparatların yan təsiri sayılır. Onların qəbulu zamanı süd vəzisində ovulyasiyada olduğu kimi siklik dəyişikliklər baş verir. Adətən 2-3 ay ərzində orqanizm adaptasiya olunur, ağrı hissi azalır və ya tamamilə itir.
Ağrı sindromu həmçinin süd vəzilərinin iri ölçülü olması, alt paltarın düzgün seçilməməsi və əzilmə nəticəsində formalaşır. Ağrı süd vəzilərinin iltihabı və neoplastik xəstəlikləri – mastit, mastopatiya və digər xoşxassəli şişlər, sklerozlaşdırıcı adenoz, xərçəngin əlaməti kimi meydana çıxa bilər. Osteoxondroz, qabırğalararası nevralgiya, mialgiya, Titse sindromu, ürək, qaraciyər xəstəlikləri zamanı ağrı süd vəzisinə irradiasiya edir. Mastodiniya hormonal və ya üzvi mənşəli olmadıqda ağrı hissi psixogeniya, nevrotik və psixi pozğunluqların (isteriya, ipoxondriya, depressiya) təzahürü sayıla bilər.

Mаstodiniyanın patogenezi
Fizioloji və ya dishormonal mastodiniya zamanı ağrının yaranma mexanizminın əsasını cinsi hormonların, xüsusən progesteronun təsirindən süd vəzi toxumalarında gedən dəyişikliklər təşkil edir. Ovarial siklin lütein fazasında süd vəzisinin epitel hüceyrələrinin aktiv proliferasiyası, stromada mayenin ləngiməsi müşahidə edilir. Bu da süd vəzilərinin şişməsinə, sinir uclarının sıxılmasına və ağrı hissinin yaranmasına gətirib