Süd vəzi xərçəngi – bu orqanın bədxassəli şiş xəstəliyidir. Onun yerli əlamətlərinə döşün formasının dəyişməsi, gilənin daxilə batması, həmin nahiyədə dərinin büzüşməsi, gilədən maye ifrazı (çox zaman qanlı), düyünlərin formalaşması, qoltuqaltıvə yaxud körpücüküstü limfa düyünlərinin böyüməsi aiddir. Erkən mərhələlərdə müalicə effektiv olur. Gecikmiş dövrlərdə müxtəlif orqanlara metastazlar qeydə alınır. Müalicənin proqnozu prosesin yayılma dərəcəsindən və şişin histoloji quruluşundan asılıdır.

Süd vəzi xərçəngi haqqında ümumi məlumat
Süd vəzi xərçənginin səbəbləri
ÜST məlumatlatına əsasən hər il dünyada 1 milyondan çox qadında süd vəzinin bədxassəli şişləri aşkar olunur. Bu patologiya ilə əlaqəli letal sonluq xəstələrin təxminən 50%-də müşahidə edilir. Bir çox ölkələrdə süd vəzi xərçəngini erkən mərhələlərdə aşkar edən profilaktik skrininqin aparılmaması xəstəliyin yayılma tezliyinin durmadan artmasına səbəb olur.

Hazırda süd vəzi xərçəngi 30-dan çox formaya ayrılır. Onlar arasında düyünlü (unisentrik, multisentrik) və diffuz (ödemli-infiltrativ, mastitəbənzər) xərçəng daha geniş yayılmışdır. Nadir rast gəlinən formalara Pedjet xəstəliyi və kişilərdə süd vəzi xərçəngi misaldır.


Süd vəzi xərçənginin yaranma səbəbləri
Süd vəzi xərçənginin yaranma və inkişafında aşağıdakı faktorlar mühüm rol oynayır:

Cins. Xəstəliyə əsasən qadınlarda rast gəlinir. Bu törəmənin kişilərdə formalaşma ehtimalı 100 dəfə azdır;
Yaş. Süd vəzi xərçəngi adətən qadınlarda 35 yaşdan sonra əmələ gəlir;
Ağırlaşmış ginekoloji anamnez: aybaşı siklinin pozulması, cinsiyyət orqanlarının hiperplastik və iltihabi patologiyaları, sonsuzluq, laktasiya pozğunluqları;
İrsi meyillik: yaxın qohumlarda bədxassəli törəmələrin olması;
Endokrin və metabolik pozğunluqlar: piylənmə, metabolik sindrom, şəkərli diabet, xroniki arterial hipertenziya, ateroskleroz, qaraciyər və mədəaltı vəzin patologiyaları;
Qeyri-spesifik kanserogen faktorlar: siqaret, kimyəvi zəhərlər, yüksək